İran savaşının başlamasından bu yana ilk kez, Orta Doğu ve Asya’da siyasi ve askeri çatışmaların tarafı olan ülkelerin üst düzey heyetleri, Azerbaycan’ın ev sahipliğinde perşembe günü Bakü’de düzenlenen Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) kapsamında bir araya geldi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, Birleşik Arap Emirlikleri Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Halife bin Şahin el-Marar ve Filistin Dışişleri Bakanı Varsen Aghabekian Şahin başkanlığındaki heyeti, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin de aralarında bulunduğu bölgesel ve Asyalı liderlerle birlikte CICA zirvesinin yedincisinde buluşturdu.
Açılış konuşmasında Aliyev, “Asya ile Avrupa’nın kesiştiği noktada coğrafi konuma sahip olan Azerbaycan, Avrasya coğrafyasında bir bağlantı merkezi olarak giderek daha önemli bir rol oynuyor,” dedi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, “Ülkemizin birçok devletle siyasi, ekonomik, ulaştırma, enerji ve insani alanlarda ikili ve çok taraflı formatlarda yürüttüğü işbirliği, bölgemizdeki güvenlik sistemini de güçlendiriyor,” ifadelerini kullandı. Aliyev, çalkantılı bir dönemden geçilirken zirveye katılan ülkelerin bir araya gelmesinin önemine dikkati çekti.
CICA, “diyalog ve karşılıklı güven yoluyla barışın, güvenliğin ve işbirliğinin geliştirilmesini amaçlayan bir platform” olarak tanımlanıyor. Konferans, aynı zamanda “güven artırıcı önlemler ve Asya genelinde işbirliğini güçlendirme fırsatları” sunmayı hedefliyor. Zirvenin gündeminde ise bölgesel güvenlik, ulaştırma bağlantıları, dijital iş birliği ve sürdürülebilir büyüme konuları bulunuyor.
Perşembe günü başlayan zirveye Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan cumhurbaşkanlarının yanı sıra Çin, Laos, Kamboçya, Vietnam, Hindistan ve Sri Lanka’dan devlet ve hükümet temsilcileri katıldı.
Herzog'dan Bakü ziyareti
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, dikkat çeken bir adım atarak zirve için çarşamba günü Bakü’ye gitti ve “dostum” diye nitelendirdiği Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüştü.
Herzog, sosyal medya paylaşımlarında Azerbaycan’ı “İsrail’in bölgemizdeki önemli bir ortağı” olarak tanımladı. Ziyaretin, “güvenlik, enerji ve ticaret alanlarında İsrail ile Azerbaycan arasındaki güçlü bağları daha da geliştirmeyi amaçladığını” belirtti. Herzog’un ofisi, İsrail Cumhurbaşkanı’nın ülkedeki Yahudi cemaatiyle de bir araya geleceğini bildirdi.
Görüşmeye ilişkin paylaşımında iki ülke arasındaki ilişkileri “mükemmel” olarak nitelendiren Herzog, Aliyev’in liderliğinde Azerbaycan’ın “bölgemizde derin saygı, güvenilirlik ve nüfuz kazanmış bir ülke” olduğunu ifade etti.
Herzog, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:“İsrail ile Azerbaycan arasındaki mükemmel ilişkiler; karşılıklı saygıya, ortak çıkarlara ve halklarımız arasındaki derin tarihî bağlara dayanıyor. Bugünkü görüşmemizde, her iki ülkenin refahı için stratejik ilişkilerimizi birçok alanda daha da geliştirme yollarını ele aldık.”
Herzog, “Bölgede yaşanan son gelişmeleri ve bölgemizde istikrar ile güvenliğin sağlanmasına yönelik ortak taahhütümüzü de görüştük” diye ekledi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı da görüşmeye ilişkin bir video yayımlayarak iki liderin bir araya geldiğini duyurdu.