NAVAS DEL REY, İspanya.- Bu kasabanın en yoğun yeşili artık ağaçlarda değil. Suda. Navas del Rey yerleşiminin ucunda, siyah yamaçlar ve kömürleşmiş kütükler arasında, bir saniyeliğine manzaranın yaşayan tek unsuru gibi görünen, ancak aslında bunun tam tersi olan parlak yeşil bir bataklık var. On binlerce insana ve hayvana su sağlayan eski bir baraj, bugün bilim kurgu filmlerinden fırlamış radyoaktif bir gölü andırıyor. Ötrofikasyona uğramış durumda. Bu, çürüyen organik madde demek. Su, şeffaflığını yitiriyor ve çürüdüğü için, bir zamanlar var olan ağaçlarda bulmanın neredeyse imkansız olduğu bir yeşil tonuna bürünüyor. Hayat gibi görünen şey aslında ateşin kurbanı olarak çürüyen şeydir. San Juan Rezervuarı, İspanyol başkentinin kalbi olan Gran Vía'ya 40 dakika mesafede yer alıyor. Orman yangınlarının –Avrupa'da onlarca yılın en kötülerinin– sonuçlarını kaydettiğimiz yerden 15 dakika uzakta, ormanı kemirmeye devam eden aktif bir odak noktası vardı.
Madrid'e bu kadar yakın olmasına rağmen Temmuz ayında başka bir dünyaydı: Daha önce hiç olmadığı kadar yanan bir sıradağ. El Morro'nun en çok etkilenen bölgelerinden birindeki sakinler bana, "Bu, tüm İspanya tarihindeki en büyüğüydü" diyorlar. Bu bölge hiç yanmamıştı. Bu kez yangın, bölgedeki Ávila ve Toledo gibi diğer yangınlarla birleşerek tüm dağları ve sıradağları kasıp kavuran bir megayangına dönüştü. Temmuz ayında Madrid'de hissedilen sıcaklık 40 derecenin üzerindeydi. Sokaktaki bir kadın o sırada bana, "Yanıyoruz" demişti. Mecazi anlamda konuşmuyordu.
Enrique Piñeyro'nun sivil toplum kuruluşu Solidaire'in bağışlarını dağıtmak üzere Eylül ayında Feed ile birlikte misyon turumuzda buraya geldik. Yangın, birçok bölgede sadece bir izdi. Siyah bir iz. Nehre doğru inerken her şey yanmış durumda. Endüstriyel bir binadan geriye hiçbir şey kalmamış. Yanında iki araba yanmış. Daha da ötede, ateş birikmiş çalı çırpı nedeniyle bazı evlere girmiş ve içeri girdikten sonra perdelerden devam etmiş.
Nava del Rey sakinleri için sabah pencereyi açmak, caddenin karşısında tamamen yanmamış ama artık ağaç da olmayan bir sıra ağaçla karşılaşmak anlamına gelebiliyordu: Siyah kütükler, kuru dallar, gözler önünde kömürleşme. Şans eseri, diyorlar bana, bu ev hiçbir şey yaşamadı. Şans eseri. Navas del Rey'de kurtulmak ya da kurtulamamak çok küçük detaylara bağlıydı. Birkaç metre mesafe, yandaki arazide ne kadar çalı çırpı olduğu, birisinin burayı temizleyip temizlemediği. Tüm felaketlerdeki aynı haksız piyango.
Tehdit alevlerle bitmedi. Temmuz ayından beri neredeyse hiç yağmur yağmadı ve şimdi sonbahar için çok fazla su vadediyorlar. Bu bir rahatlama mı yoksa bir endişe mi? İkisi de, diye yanıtlıyorlar. Bir rahatlama, çünkü yağmur külü alıp götürecek. Bir endişe, çünkü o kül içilen suya karışacak. "Her şey birbirine karışacak" diyorlar. Yeni arıtma tesisleri kurmak zorunda kalacaklar.
Hayvanlar da su arıyor. Yangın ormanı kasıp kavurduğundan beri geyikler içecek yer bulamadıkları için yerleşim bölgesine kadar iniyorlar. Yeşil bataklık da onların işine yaramıyor. Kurtarma merkezleri, etkilenen binlerce hayvanı aldıktan sonra kilitlendi. Komşular ellerinden geleni yapıyor. Bir kadın, susuz kalmasınlar diye elinden geldiğince onlara su bıraktığını anlatıyor.
Avrupa neden yanıyor? Kısa cevap rahatsız edici. İspanya, kıtânın geri kalanı gibi, yüzyıllardır uzun kuraklık dönemlerinden geçiyor. İklim çok fazla değişmedi...