Yapay zeka çok akıllı görünse de kendi kendine öğrenmez. Binlerce insan, yanıtlarını düzeltip ayarlayarak onun öğrenme sürecine rehberlik etti. Araştırma platformları DiPLab ve Reversing.Works tarafından bu perşembe yayımlanan bir rapor, binlerce Avrupalı çalışanın Scale AI'ın bir platformu olan Outlier için nasıl parça başı çalıştığına dair yeni ayrıntılar ortaya koyuyor. Haziran 2025'te Meta, Scale AI'ın %49'u için 12,4 milyar euro ödemiş ve kurucusu Alexandr Wang, Mark Zuckerberg'in şirketinin yapay zeka direktörü olmuştu. Bu satın almadan önce Outlier; OpenAI veya Google gibi şirketlerin modellerini eğitmeye de yardımcı oluyordu.
Rapora göre, Avrupa'da yapay zekayı eğitenlerin çoğunluğunu eğitimli ancak güvencesiz koşullarda yaşayan gençler oluşturuyor. Yarıdan fazlası 30 yaşın altında ve neredeyse tamamının lisans veya yüksek lisans diploması bulunuyor. Platformdaki ortalama maaşları ayda 1214 euro. Rapora göre birçoğu geçimini buradan sağlıyor ve gelirlerinin %70 ile %100 arasındaki kısmını buradan elde ediyor. Kazançlar, görevlerin farklılığına ve harcanan mesaiye göre değişiyor: Bazı iş birlikçileri ayda 4000 euronun üzerinde kazanırken, diğerleri ancak 100 euro civarında bir gelir elde edebiliyor.
Yapay zeka değerlendiricileri ne yapar? Bu iş birlikçilerinin çalışmaları değişiklik göstermektedir, ancak temelde bir sohbet botunun yanıtlarını bir notla değerlendirmekten ibarettir: Outlier'ın genel yönergelerinde “Bir yapay zeka sohbet botunu eğitmenize yardımcı olacaksınız” deniyor. “Bunun için, bir konuşma geçmişini okuyacak, iki farklı modelin aynı talimata verdiği yanıtları değerlendirecek, ikisinden hangisinin daha iyi yanıt verdiğini belirleyecek ve ardından neden daha iyi olduğunu gerekçelendireceksiniz.” Görevler ayrıca örnek metinler yazmak veya görselleri tanımlamak da olabilir.
Yapay zekadan önce bu basit ve mekanik görevler sentlerle ödenirdi. Şimdi ise biraz daha sofistike hale getirildi ve biraz daha iyi ödeniyor. Kendi sayfasına göre Outlier, 52 ülkede kayıtlı ve 600 milyon dolardan fazla ödeme yaptığı 900.000'den fazla “uzmana” sahip.
Gizlilik koşullarının “gizli bilgilerin ifşa edilmemesini içerdiği” için adını vermek istemeyen İspanyol bir matematikçi ve Outlier iş birlikçisi, “En son yaptığım iş matematik görevleriydi, ancak programlama ve İspanyolca görevleri de yaptım ve format değişebiliyor” diyor ve ekliyor: “Çoğu zaman size bir konu veriyorlar ve ilgili bir komut istemi (prompt) yazmanız gerekiyor. Yapay zeka modeli iki yanıt üretecek ve bunlardan en az birinde hata olmalıdır. Ardından, projenin belirlediği kriterlere göre her bir yanıtı değerlendiriyorsunuz: talimatları takip edip etmediği, bilginin doğru olup olmadığını, hitap tonunun uygun olup olmadığını, metin formatının iyi olup olmadığını kontrol ediyor ve ardından her iki yanıtı karşılaştırarak kazananı seçiyorsunuz.”
Yeni rapor, Avrupa Birliği mevzuatını etkileyebilecek şekilde Outlier hakkındaki daha şüpheli uygulamaları gün ışığına çıkarmayı amaçlıyor. Çalışmanın baş yazar ve Paris Politeknik Enstitüsü'nde sosyoloji araştırmacısı olan Thomas Le Bonniec, “[Outlier'ın Avrupalı iş birlikçileri] sundukları hizmeti bir iş olarak sunarken bu şirketlerin platform üzerinden kendileri hakkında ne kadar kişisel veri topladığını her zaman bilmiyorlar” diyor. Le Bonniec, platformun bilgisayarlarına erişimini araştırmak için bilgisayarlarının ağ trafiğini paylaşan 12 ülkedeki 35 Avrupalı Outlier iş birlikçisi ile görüştü. Rapor, akademik bir araştırma grubu olan DiPLab imzasını taşıyor.