CNN'in aktardığı ABD'li yetkililere göre Amerika Birleşik Devletleri, Başkan Donald Trump'ın yeniden çatışma operasyonları için emir vermesi durumunda İran'ın enerji altyapısını ve nükleer tesislerini, askeri cephaneliğindeki en büyük nükleer olmayan bombayla vurmak için planlar geliştirdi.
Uzmanlar, “bütün bombaların anası” lakaplı GBU-43/B Devasa Ordu Hava Patlama Bombası'nın (MOAB) konuşlandırılmasının, çatışmaların durulduğu bir dönemde devam eden krizin tırmanmasına yol açabileceğini belirtiyor.
Trump yönetiminin kendi içindekiler de dahil olmak üzere, böyle bir hamlenin tam olarak ne elde edeceği konusunda endişeler dile getiriliyor. Askeri planlama tartışmalarına aşina olan yetkililer, CNN'e ve Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, MOAB'ın konuşlandırılmasının ABD'nin İran'ın nükleer kapasitesini yok etmek de dahil olmak üzere ilan ettiği stratejik hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmasının pek olası olmadığını söyledi.
Brüksel merkezli askeri uzman Elijah Magnier, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, MOAB'ın kullanılmasının İran'ın derinlere gömülü yer altı nükleer tesislerinin imha edileceğini garanti etmeyeceğini ve böyle bir saldırının “siyasi tiyatrodan” öteye gidemeyeceğini ifade etti.
GBU-43/B Devasa Ordu Hava Patlama Bombası (MOAB), yaklaşık 8.500 kg (18.000 libre veya 8,5 ton) yüksek patlayıcı içeren devasa bir mühimmattır. Yaklaşık dört adet sedan otomobil ağırlığında olan mühimmat 9.800 kg (21.605 libre veya yaklaşık 10 ton) ağırlığındadır ve küçük bir yat uzunluğunda, yani 9 metreden (yaklaşık 30 feet) biraz uzundur.
MOAB, bir hayalet bombardıman uçağına sığmadığı için tipik olarak Lockheed C-130 Hercules kargo uçaklarından konuşlandırılmaktadır.
İlk olarak 2002 ile 2003 yılları arasında üretilen bomba, 12 patlatma testinden geçmiştir.
Bombanın adı, 1991 Körfez Savaşı sırasında eski Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in “savaşların anası” ifadesine atıfta bulunmaktadır.
ABD, MOAB'ı daha önce yalnızca bir kez, 2017 yılında Afganistan'daki bir IŞİD (IŞİD) Horasan Vilayeti mağara ve tünel kompleksine düzenlediği saldırılarda konuşlandırmıştı. Afgan yetkililer, patlamada IŞİD-Horasan (İSKP) militanlarından 94'ünün öldüğünü, hiçbir sivilin zarar görmediğini iddia etmişti. Ancak sivil kayıplara ilişkin doğrulanmamış raporlar da bulunmuş ve birçok ev yıkılmıştı.
Kovan ayrılır; GPS ve kanatlar yönlendirir.
Sıcak gazlar, duman ve enkaz mantar bulutu şeklinde yükselir.
Yer seviyesinden birkaç fit yukarıda patlayacak şekilde tasarlanan MOAB, patladığında binaları, mağara ağızlarını ve diğer sert yüzeyli yapıları havaya uçurarak ölümcül ateş dalgaları yayar.
Magnier, “Amacı bir yüzey alanı üzerinde olağanüstü güçlü bir patlama üretmektir” dedi.
Askeri uzman Albay Nidal Abu Zeid, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, bombanın patlamak için çarpmaya ihtiyaç duymadığını ve devasa patlamasının 1 kilometrelik (0,6 mil) yarıçap içindeki yer üstündeki her şeyi yok edeceğini belirtti.
ABD'nin yüksek patlayıcılı MOAB'ı, İran'ın yer üstündeki kara kuvvetleri mevzilerini tamamen yok etmek ve Trump'ın daha önce saldırmakla tehdit ettiği Pickaxe Dağı da dahil olmak üzere yer altı tesislerine ulaşmak için kullanmayı hedeflemesi muhtemeldir, dedi Abu Zeid.
Ancak Magnier, bombanın etki yarıçapının ve yıkım seviyesinin, içinde kullanıldığı araziye ve bölgenin ne kadar nüfuslu olduğuna büyük ölçüde bağlı olacağını söyledi. Yer altına derinlemesine gömülmüş hedeflere karşı özellikle etkili olmayabileceğini de sözlerine ekledi.
ABD'nin hedef almak isteyebileceği Fordow kompleksi ve Pickaxe Dağı'nda inşaatı devam eden bir site gibi İran'ın bazı nükleer tesisleri ağır bir şekilde güçlendirilmiş ve yer altına derinlemesine gömülmüştür.
"Büyük patlayıcı yükü yıkıcı bir patlama üretebilir..."