Kofi Alexis Amani, son birkaç on yılda Fildişi Sahili'nde yağışların düzensizleşmesi ve azalmasıyla birlikte kakao plantasyonundaki ağaçların solduğunu ve bazen kuruduğunu izledi.
"Her şeyinizi kaybedebilirsiniz" diye iç çekti.
Batı Afrika ülkesi, küresel üretimin neredeyse yüzde 40'ından sorumlu olan dünyanın en büyük kakao üreticisidir.
Ekonomisi de 33 milyondan fazla nüfusa sahip bir ülkede yaklaşık beş milyon kişiyi destekleyen ve GSYİH'nin yüzde 15'ini oluşturan bu mahsule bağlıdır.
Bu nedenle, Ulusal Agronomik Araştırma Merkezi'ndeki (CNRA) bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin dünya çapında tetiklediği öngörülemez hava olaylarından sağ çıkabilecek kadar dayanıklı bir çekirdek geliştirmek için çalışıyorlar.
Özellikle araştırmacılar, suya erişimden daha az etkilenen çekirdek çeşitleri üzerinde çalışıyorlar.
Genetikçi Caudou Trebissou AFP'ye yaptığı açıklamada, "Erkek ebeveynlerden aldığımız çiçekleri, dişi ebeveynlerin çiçeklerini tozlaştırmak için kullanıyoruz... aldığımız yavrular onların yavruları oluyor" ve ardından bunları serada test edip çeşitli su stresi seviyelerine maruz bırakıyoruz dedi.
Şimdiye kadar araştırmacılar, piyasaya sürmeyi planladıkları 11 "tatmin edici" çeşit geliştirdiler.
Ekoloji bakanlığının bir raporuna göre, ülkedeki yağışlar 1950'lerden bu yana dalgalanma gösterse de 1980'lerden bu yana istikrarlı bir şekilde düştü ve bu eğilim son birkaç on yıldır devam ediyor.
CNRA ziraat mühendisi Maryse Assi, "2003'ten 2022'ye kadar yağışların azaldığını gördük. Kakao ağaçlarının ihtiyaç duyduğu 1.200 ila 2.000 milimetre yerine, bölgede yılda ortalama sadece 1.100 küsur milimetre su seviyesindeyiz" dedi.
Bitkiler hayatta kalmayı başardığında ise "çiçeklenmede düşüş veya çiçeklenme döneminde kayma" ve "az meyve" görüyoruz diye ekledi.
Yağış eksikliğinin ayrıca "toprak verimliliğinde düşüşe yol açtığını; bazı mineral elementlerin artık bitki tarafından erişilebilir olmayacağını" söyledi.
Çiftçiler bunu kendi arazilerinde yakından görüyorlar.
Ülkenin merkezinde Amani'ye birkaç kilometre uzaklıkta kakao yetiştiren Anselme Kouakou, "Yağmur yağmadığında dallar kuru, yapraklar kıvrılıyor" ve "kozalar küçük oluyor" dedi.
Bilimin süper kakao çekirdeği ile ortaya çıkmasını beklerken, Amani ve onun gibiler kakao ağaçlarını dikme biçimlerini değiştirerek iklim değişikliğinin etkilerini önlemeye çalıştılar.
Eskiden arazisinde sadece kakao ağaçları vardı.
Şimdi bunları kaju, iroko kerestesi ve muz ağaçlarıyla serpiştiriyor; bu ağaçların yaprakları değerli kakao kozalarını gölgelendiriyor ve yüksek su içerikleri sayesinde gövdeleri bunların sulanmasına yardımcı oluyor.
Önümüzdeki onyıllarda kuraklık veya şiddetli yağışlar gibi aşırı hava olaylarının vurması beklenen Fildişi Sahili'nde araştırmalar yeterince hızlı yapılamıyor.
Kakao endüstrisinin düzenleyici kurumunun başındaki Yves Brahima Kone, eylül ayının başında yaptığı açıklamada, "Bahçelerimizin geleceği araştırmada yatıyor" dedi.
Bir hükümet raporuna göre 1991 ve 2020 yılları arasında halihazırda bir santigrat derece yükselen sıcaklıklar, araştırmalara göre 2080 yılına kadar 1,7°C ile 3,7°C daha tırmanabilir.
Hükümet, hiçbir şey yapılmazsa "2050 yılına kadar Fildişi Sahili'nin ihracat tarımının kakao üretiminde yüzde 20'lik bir düşüş yaşayacağı" konusunda uyardı.
Bu durumdan zarar görmesi muhtemel tek ülke burası değil; dünyanın en büyük çikolata ürünleri tüketicisi olan Avrupa, Fildişi Sahili'nin kakao ihracatının yüzde 70'ini alıyor.
Manşet resmi: Genetikçi Caudou Trebissou, Ulusal Agronomik Araştırma Merkezi'ne ait bir kakao tohumu tarlasındaki ağaçlarda kakao kozalarını ölçüyor