Yakın gelecekte Hamburg: İnsan sürücüler yerine kargoları robotlar teslim ediyor. Kafelerde robotlar masalar arasında dolaşarak müşterilere servis yapıyor. Sokaklarda insansı robotların köpek gezdirdiği — ya da tam tersi, insanların robot köpeklerini yürüyüşe çıkardığı— manzaralarla karşılaşılıyor.
Doris Dörrie'nin "Frau Winkler verlässt das Haus" ("Bayan Winkler Evden Ayrılıyor") adlı yeni filminin arka planını bu dünya oluşturuyor. Hikayenin merkezinde, geçirdiği bir kazanın ardından artık tek başına yaşayamayan yaşlı bir kadın yer alıyor. Tek kızı sürekli bakım sağlayamayacak durumda olduğundan, çözüm oldukça basit görünüyor: Dahili bir EOL programına veya "Yaşam Sonu" moduna sahip bir bakım robotu. Bu robot yalnızca günlük yaşamda yardımcı olmakla kalmıyor, aynı zamanda belirli koşullar altında, yani kişinin hayatına son vermeyi açıkça istemesi ve ilgili tıbbi kriterleri karşılaması durumunda destekli ötenazi de sağlayabiliyor.
Dörrie'nin filmi, olağanüstü bir hafiflikle birkaç büyük toplumsal soruna parmak basıyor. Bunlar arasında Almanya, Japonya ve Çin gibi yaşlanan toplumların karşılaştığı zorluklar, insanın kendi koşulları altında ölme hakkı ve suçluluk ile sorumluluk sorularını gündeme getiren bir anne-kız ilişkisi yer alıyor. Hikaye Almanya'da geçmesine rağmen, bu tür meseleler küresel çapta yankı uyandırıyor.
Dörrie, DW'ye verdiği müsabakada, "Kişisel olarak beni harekete geçiren ve ilgilendiren şeyler hakkında yazarım" dedi.
Günümüz Alman sinemasının en tanınmış yönetmenlerinden biri olan Dörrie, 1980'lerde çektiği "Erkekler..." komedisiyle büyük bir çıkış yakalamıştı. 2008 yapımı "Kiraz Çiçekleri" ve "Fukuşima'dan Selamlar" (2016) gibi filmleriyle uluslararası alanda da tanınırlığını artırdı.
Destekli intihar, çağımızın en karmaşık etik sorularından biridir. Yasalar dünya genelinde farklılık göstermektedir. Bazı ülkeler belirli koşullar altında aktif ötenaziye izin verirken, diğerleri her türlü destekli ölüm biçimini yasaklamakta ve suç saymaktadır.
Dörrie filminde, yapay zeka yaşlı bir kişinin bakım maliyetini hesaplamaya başladığında ve bu maliyetin toplum için hâlâ taşımaya "değer" olup olmadığını tarttığında neler olduğunu sorguluyor.
Temel düşüncenin yeni olmadığını belirten Dörrie, filmde de adı geçen Narayama'nın Japon efsanesine işaret ediyor. Efsaneye göre, herkesi doyuracak kadar yiyecek olmadığı için en büyük çocukların yaşlanan ebeveynlerini bir dağa götürüp ölüme terk etmeleri gerekiyordu. "Ve bu, bir ölçüde şu anda karşı karşıya olduğumuz tartışmadır: Yaşlı insanların daha da uzun yaşamasını gerçekten finanse edebilir miyiz?"
Dörrie'nin filminde, yaşlı insanlara belirli bir sağlık durumuna ulaştıklarında kendi kararlarını alma izni veriliyor - ancak sonrasında fikirlerini değiştiremiyorlar. Peki özgürce karar vermek gerçekten ne anlama geliyor? Dörrie, "Bu zor bir durum" diyor, çünkü mesele sadece ekonomik olarak daha mantıklı olduğu için değil, aynı zamanda sevdiklerinize -bu vakada kızınıza- bir yük olmaktan kurtulmak için de bu kararı almaya ne derece baskı altında olduğunuzdur...
Film bu soruları genellikle dolaylı yoldan ve bolca kara mizahla gündeme getiriyor. Bir sahnede bakım danışmanı, EOL özelliğini Bayan Winkler'a cazip ve her şeyden öte zahmetsiz ek bir seçenek olarak sunuyor ve sanki endişelenecek hiçbir şeyi kalmayacakmış gibi gösteriyor.
Dörrie filminde yapay zekayı şeytanlaştırmakla ilgilenmiyor; tam aksine. Bayan Winkler'ın Pavlovich adını verdiği bakım robotu, yaşlı kadının hayata olan hevesinin bir kısmını yeniden kazanmasına ve evden dışarı çıkmasına yardımcı oluyor.
Almanya seyahatlerinizde her yerde küçük evler görüyorsunuz ve sta