HONG KONG, 15 Ekim (Reuters) - Küresel yapay zeka (YZ) patlamasını yönlendiren şirketler; yatırımcıların, yükselen faiz oranlarını ve bilgi işlem gücü maliyetlerini absorbe edebileceklerine dair kanıt talep etmesi nedeniyle, fon toplama planlarını ertelemek veya sermaye için daha yüksek bedeller ödemek zorunda kalıyor.
Bu değişim, yapay zekanın temelini oluşturan altyapıyı inşa etmek için yarışan şirketlerin, bilgi işlem gücü, arazi ve enerjiye yapılan yüksek harcamaları haklı çıkaracak getiriler sağlayıp sağlayamayacağını yeniden değerlendiren yatırımcıların tavrından kaynaklanıyor.
Tek başına son bir haftada; yapay zeka ile bağlantılı hisse senetlerinin zayıflaması ve veri merkezi operatörü CoreWeave'in borçlarının batık fiyatlara gerilemesiyle birlikte, Blackstone destekli AirTrunk REIT, Nvidia destekli Firmus ve SoftBank destekli SB Energy'nin halka arzları ya iptal edildi ya da askıya alındı.
Analistler, artan bu inceleme ve denetimin sektörel yatırımları rayından çıkar olmadığını, ancak yatırımcıları iş modelleri ile uygulama riski seviyeleri arasında çok daha keskin bir ayrım yapmaya zorladığını belirtiyor.
Freshfields hukuk bürosunda ortak olan Harry Evans, "Konuşmalar, 'ne pahasına olursa olsun büyüme' yaklaşımından kalibreye çok daha odaklı bir yaklaşıma evrildi" dedi.
Evans, güçlü bir boru hattı sayesinde anlaşma faaliyetlerinin önümüzdeki yıl boyunca gücünü koruyabileceğini ifade etti.
Bununla birlikte, son dönemdeki halka arz aksaklıkları; yatırımcıların değerlemeler, kaldıraç oranları ve iş modelleri konusunda seçici davranmaya başladığını gösteriyor.
Dealogic verilerine göre, Asya veri merkezlerini içeren birleşme ve satın almalar (M&A), Salı günü itibarıyla 21,3 milyar dolara ulaşarak rekor bir yıla doğru ilerliyor ve bu rakam 2025'in tamamında kaydedilen 10 milyar doların iki katından fazlasını oluşturuyor.
Borç finansmanı da güçlü kalmaya devam etti; bu yıl şimdiye kadar toplam 22,3 milyar dolar tutarında sendike kredisi ve tahvil ihracı gerçekleştirildi.
Ancak sektör için hisse senedi sermaye piyasası fonlaması, bu yıl şimdiye kadar 5,4 milyar dolarla 2025'in aynı dönemine göre %4,6'lık bir düşüş gösterdi.
Gayrimenkul hizmetleri firması Savills'in APAC Danışmanlık Hizmetleri Direktörü Nicholas Tuan, "Halka arzlarla ilgili genel düşünce, genellikle talep fazlası aradıkları için 'hype' (şişirilmiş ilgi) peşinde koştukları yönündedir" dedi.
Tuan, "Tüm katmanları soyduğunuzda ortada temel bir varlık değeri olmayabilir" diye ekledi.
Avustralya'nın en büyük ikinci borsa arzı olmayı hedefleyen ve 5 milyar dolar toplama amacıyla yola çıkan Firmus, yaklaşık 30 milyar dolarlık borç yükü taşırken iddialı gelir projeksiyonlarını gerçekleştirebileceği konusunda yatırımcıları ikna etmekte zorlandı.
Nükleer hizmetler şirketi Holtec, geçen ay ABD'deki halka arzını iptal ederken, temel olarak veri merkezi talebinin etrafındaki belirsizliklerin tetiklediği "mükemmel bir fırtınaya" işaret etti.
Artan borçlanma maliyetleri, bu yeni mercek altındaki incelemenin merkezinde yer alıyor.
Bankacılar, gösterge niteliğindeki 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirilerinin geçen ay bu yüzyılın en keskin üç aylık yükselişini kaydetmesinin, yatırımcıları öngörülen gelirlerin artan borç yüklerini destekleyip destekleyemeyeceğini daha yakından incelemeye yöncelttiğini belirtti.
Kuala Lumpur merkezli Asya-Pasifik veri merkezi danışmanlık firması Sprint DC Consulting'in CEO'su Gary Goh, artan finansman maliyetlerinin keskin değerleme düzeltmelerine yol açabileceği konusunda uyardı.
Veri merkezi yatırımcılarına danışmanlık yapan bir bankacı, değerlemelerin mevcut müşteri sözleşmelerine mi yoksa gelecekteki projeksiyonlara mı dayandığına ve sermaye harcaması gereksinimlerinin tam olarak yansıtılıp yansıtılmadığına bağlı olarak büyük ölçüde değişebileceğini söyledi.
Kamuoyuna konuşma yetkisi olmayan bankacı, "Talep için inşa edilmiş veri merkezi sayısı yeterli olmaktan çok uzakta" dedi ve ekledi: "Yatırımcılar hâlâ sektöre giriyor ancak mesele hangi değerlemeden girecekleri."
Yatırımcılar ayrıca uygulama risklerine de daha fazla dikkat ediyor.
Artan elektrik ve su maliyetlerinin yanı sıra geliştiriciler bazı bölgelerde artan muhalefetle karşı karşıya.