LONDRA, 15 Ekim : ABD'li teknoloji şirketlerinin potansiyel temerrüt riskine karşı sigorta maliyeti, özellikle gelecekteki gelirlerine bağımlı veri merkezleri için, sözde yapay zekâ (AI) ticaretinde artan kredi stresinin son işareti olarak rekor seviyelere ulaştı.
Yapay zekâ boğasını tetikleyen şirketlerin hisseleri bu yıl küresel hisse senedi piyasalarındaki en büyük kazananlar arasında yer almaya devam etse de birçoğu, yatırımcıların artan faiz oranları ve enflasyon zemininde sermaye maliyetini yeniden değerlendirmesi nedeniyle son birkaç haftada keskin bir düşüş yaşadı.
Bazı yatırımcılar ve analistler, veri merkezlerine, bilgisayar gücüne ve diğer altyapılara akıtılan milyarlarca doların ne zaman ve bazı durumlarda hiç ödeme yapıp yapmayacağı konusunda da şüphe duyuyor.
Öte yandan, 2008 mali krizi sırasında öne çıkan bir temerrüt sigortası türü olan yapay zekâ bağlantılı kredi temerrüt takaslarına (CDS) olan talep, Apple, Amazon ve Microsoft gibi devler için bile fırladı.
CDS maliyetleri, daha borçlu rakiplerinden, tedarikçilerinden ve müşterilerinden bazısı için daha da hızlı arttı.
CDS NEDİR?
Bir tahvil ihracatçısının (şirket veya devlet olsun) borç yükümlülüklerini yerine getirememe riskine karşı koruma sağlayan bir türev ürün.
Tahvil yatırımcıları, bir tahvil vadeye ulaştığında faiz ödemeleri ve anaparanın geri ödenmesini almayı beklerler, ancak bu ödemelerin yapılmama riskini üstlenirler.
CDS satın almak, yatırımcıların bir temerrüde veya diğer kredi olayına karşı etkili bir şekilde sigorta sağlayarak bu riskten korunmalarına (hedge) yardımcı olur. Örneğin, bir tahvilin değeri herhangi bir nedenle düşerse, bir yatırımcı bunu dengelemeye yardımcı olmak için CDS varlıklarını artırabilir.
Son zamanlarda CDS'leri yükselen şirketlerin hiçbiri yükümlülüklerinde temerrüde düşmedi veya bunu yapabileceklerinin sinyalini vermedi.
BU BÜYÜK BİR PİYASA MI?
Uluslararası Takas ve Türevler Derneği'ne (ISDA) göre, tek bir ihraççı tahvillerini kapsayan tekli isim (single-name) CDS piyasası yaklaşık 9 trilyon dolar değerindedir.
Uluslararası Ödemeler Bankası verilerine göre bu, 150 trilyon dolardan fazla borç menkul kıymetine sahip küresel tahvil piyasalarının küçük bir kısmını oluşturmaktadır.
En büyük CDS piyasası devlet borçları üzerinedir.
Depository Trust & Clearing Corporation'ın en son verilerine göre, piyasa genelindeki ortalama günlük CDS işlemleri, bir önceki yılın aynı dönemindeki 13 milyar dolardan ikinci çeyrekte 16 milyar dolara yükseldi. Suudi Arabistan en aktif işlem gören ülkedir.
Ancak büyük şirketler için bile ortalama günlük işlemler bazen tek haneli rakamlarda kalabiliyor; bu da küçük işlemlerin fiyatlar üzerinde aşırı bir etkiye sahip olabileceği anlamına geliyor.
CDS'İ KİM SATIN ALIR?
Tahvil yatırımcıları tipik olarak bir aracı, genellikle de tahviller üzerinde bir sigorta poliçesi düzenleyecek bir finans firması bulan bir yatırım bankası aracılığıyla CDS satın alırlar. Bunlar, merkezi bir takas odasından geçmeyen "tezgah üstü" (over-the-counter) anlaşmalardır.
Serbest yatırım fonları (hedge fonlar) da piyasaya katılarak, risk maruziyetini hedge etmek isteyen yatırımcılara CDS satmaktadır.
Alıcı, kredi olayı riskini üstlenen satıcıya düzenli aralıklarla prim adı verilen bir ücret öder.
CDS'ler bir kredi spreyi olarak fiyatlandırılır; bu, türevin satıcısının koruma sağlamak için alıcıdan tahsil ettiği baz puan (bps) sayısıdır. Bir kredi olayının algılanan riski ne kadar yüksekse, makas (spread) o kadar açılır.
100 bps olarak fiyatlandırılan bir CDS, her 100 dolarlık sigorta için yıllık 1 dolar maliyet gerektirir.