İran, Hürmüz Boğazı'nı yedi gün içinde yeniden açmak üzere ABD'ye bir teklif sunduğunu, 25 Eylül Cuma günü Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi tarafından duyuruldu. Arakçi, bunu kabul edip etmeme kararının artık Washington'a ait olduğunu ekledi. İranlı bakan New York'taki Birleşmiş Milletler (BM) merkezinden yaptığı açıklamada, "Yedi günlük süre, ABD'nin bu planı kabul etmesiyle başlayacaktır" dedi.
Bu stratejik boğazın yeniden açılması, ABD ve İsrail'in şubat sonundaki İran saldırılarıyla tetiklediği Tahran ile Washington arasındaki çatışmanın merkezinde yer alıyor. Savaş öncesinde dünya hidrokarbonlarının beşte biri bu deniz rotasından geçiyordu.
Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Arakçi, "ABD'nin atması gereken adımlar yeni değil" vurgusunu yaparak, "Bunların hepsi haziran ayında Washington ile imzalanan mutabakat zaptında zaten yer alıyor" dedi. ABD Başkanı Donald Trump ve mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan, Orta Doğu'daki savaşa son vermeyi, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı ve ardından İran'ın nükleer programının hassas boyutu üzerine müzakereler yürütmeyi amaçlayan bir mutabakat zaptını haziran ayında imzalamıştı. Ancak metin iki tarafça farklı şekillerde yorumlanmış ve görüşmeler başarısızlıkla sonuçlanmıştı.
İran'ın haziran ayında belirlediği koşullar arasında; Lübnan'da İsrail ordusunun pro-İran Hizbullah grubuna karşı savaştığı cephe de dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların ve savaşın derhal ve kalıcı olarak durdurulmasıyla düşmanlıkların son bulması yer alıyordu.
Tahran ayrıca, ülkenin ekonomisinin çöküşte olduğu, dondurucu fiyat artışlarının ocak ayı başında benzeri görülmemiş ve kanlı bir şekilde bastırılan kitlesel halk protestolarını körüklediği bir dönemde, dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılıp ödenmesini ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep ediyordu.
İran, ekonomisine ve uluslararası işlemlerine zarar veren ABD yaptırımlarına onlarca yıldır tabi tutuluyor. Ülke ayrıca 1979 İslam Devrimi'nin hemen ardından yurtdışındaki varlıklarının dondurulduğunu gördü. Resmi rakamların bulunmadığı ortamda yerel medya, bu varlıkların ilkbaharda 100 ile 123 milyar dolar arasında olduğunu tahmin etmişti.
Devrim Muhafızları sözcüsü Hüseyin Mohebi, salı günü AFP'ye verdiği bir röportajda, İran'ın şartları arasında Yemen'deki düşmanlıkların son bulmasını da zikretmişti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, katıldığı BM Genel Kurulu vesilesiyle New York'ta Amerikan kanalı Fox News'a verdiği bir röportajda, "Bu çatışmayı bitirmek isteyip istemediğine karar vermek Amerika'ya kalmıştır" demişti. Donald Trump salı günü yaptığı açıklamada, dünya diplomasisinin bu dev buluşması marjında New York'ta İranlı ve Amerikalı yetkililer arasında görüşmelerin yapıldığını duyurmuştu. Amerikan başkanı, bugüne dek Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ve petrol fiyatlarının sakinleşmesine imkan tanıyacak müzakereleri sonuçlandırmayı başaramadı.