İran'da başlayan ve bölgedeki çoğu ülkeye yayılan savaş nedeniyle Uluslararası Para Fonu, Orta Doğu'daki birçok ülkede resesyon yaşanacağını öngörüyor.
IMF, savaşın bir sonucu olarak 2026 yılında Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENAP) ülkelerinde derin bir daralma bekliyor. Bölgedeki büyümenin 2025 yılında ortalama %3,3 iken 2026'nın tamamında -%1,3 seviyesine gerilemesi, ardından 2027'de önemli ancak düzensiz olarak nitelendirilen bir büyüme kaydedilmesi bekleniyor.
Bu tahminler, IMF ve Dünya Bankası'nın Tayland'ın Bangkok kentinde gerçekleştirilen son Güz Toplantıları kapsamında yeni yayımlanan Orta Doğu Raporu'nda yer aldı.
IMF'nin öngörüsü, bölge ülkeleri arasında henüz adları açıklanmayan önemli farklılıklar barındırıyor. Enerji sektöründeki aksamalardan ve ticaretten doğrudan etkilenen petrol ihracatçısı ekonomilerin 2026'da önemli bir daralma yaşayacağı, ancak yüksek petrol fiyatlarının mali ve dış pozisyonlarına bir miktar destek sağlayacağı belirtiliyor.
Enerji üretimi ve ticaretinin beklenen kademeli normalleşmesinin 2027 yılında GSYH büyüme hızında keskin bir toparlanmaya yol açacağı, ancak üretim seviyesinin çatışma öncesinde öngörülen orta vadeli eğilimin altında kalacağı ekleniyor.
Buna karşılık, Orta Doğu ve çevresindeki petrol ithal eden MENAP ekonomilerinin ekonomik faaliyetlerinin 2026 yılında nispeten dirençli kaldığı ve bu eğilimi sürdürmesinin beklendiği ifade ediliyor. İşçilerin diğer ülkelerden gönderdiği havaleler, turizm gelirleri, elverişli finansal koşullar ve devlet desteği, doğrudan etkilerin sınırlı kalmasına katkıda bulunuyor.
Bu direnç, savaşın darbesinin hafifletilmesine yardımcı olurken, politika alanı ise daralıyor. IMF, enflasyonun 2026 yılında ılımlı bir artış göstermesinin, ardından kademeli olarak gerilemesinin öngörüldüğünü belirtiyor.
Zorlukların üstesinden gelmek için IMF, güçlü bir teorik altyapıya sahip üç öneride bulunuyor. İlk olarak, politika yapıcıların "mali sürdürülebilirliği korurken" fiyat istikrarına öncelik vermeye devam etmeleri çağrısında bulunuluyor. Enflasyonist baskıların görüldüğü yerlerde, özellikle sınırlı mali alana sahip ülkelerde para politikası bu baskılarla mücadelede ilk savunma hattı olmalıdır.
İkinci olarak, kalıcı riskler göz önüne alındığında, bölge genelinde mali tamponların güçlendirilmesi esastır. Yerli gelirlerin artırılması, daha verimli harcamalar ve daha güçlü mali çerçeveler önerilmektedir. Politika yapıcıların "geniş tabanlı sübvansiyonlar uygulamaktan kaçınmaları ve bunun yerine bütçe açısından nötr, hedef odaklı ve geçici sermaye transferleriyle en çok etkilenenleri desteklemeyi hedeflemeleri" tavsiye edilmektedir.
Üçüncü olarak, ülkelerin "gelecekteki şoklara dayanma kapasitelerini güçlendirmeye devam etmeleri" istenmektedir. Güçlü kurumlara, bağımsız merkez bankaları tarafından desteklenen güvenilir para politikası çerçevelerine ve daha geniş mali alana sahip ülkeler, bu krizlerle başa çıkmak için genel olarak daha iyi bir konumdadır.