Avustralya iş gücü piyasasının bozulduğunu ve iş arayanların sayısının pandeminin en karanlık döneminden bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını gösteren yeni verilerin ardından, Noel öncesinde faiz artırımı ihtimali keskin bir şekilde düştü.
Avustralya İstatistik Bürosu tarafından Perşembe günü yayınlanan veriler, işsizlik oranının beş yılın zirvesi olan yüzde 4,7'ye beklenmedik bir şekilde yükseldiğini ortaya koydu; bu durum, istihdam edilen kişi sayısında 39.300 kişilik bir düşüşe ve eksik istihdam oranında bir artışa işaret ediyor.
Çalışan veya iş arayanların sayısını ölçen katılım oranı da düşerek genel işsizlik oranının daha da yukarı çıkmasını engelledi. İşsiz sayısı 732.000 ile Nisan 2021'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Veriler, iş gücü piyasasının, Merkez Bankası'nın bu yılki üçüncü faiz artırımı olan ve mayıs ayında gerçekleşen hamlenin hemen ardından bozulmaya başladığını gösteriyor.
Haziran ayından bu yana erkekler arasındaki tam zamanlı istihdam 19.100 kişi azalırken, ülke genelinde erkek işsizliğinde yüzde 7,4'lük bir sıçrama yaşandı. Kadın işsizliği ise aynı dönemde yüzde 4,7 oranında arttı.
Bu durum özellikle haziran ayından bu yana 44.200 işin ortadan kaybolduğu ülkenin en büyük iş piyasası olan Yeni Güney Galler'de (NSW) yoğunlaştı. Bu kaybın 29.500'ü erkekler arasında gerçekleşti.
Buna karşılık, aynı dönemde Victoria (10.000 pozisyon), Queensland (5.200) ve Batı Avustralya'da (11.500) istihdam -daha yavaş bir oranda da olsa- büyüdü.
NSW'nin işsizlik oranı eylül ayında 0,4 yüzde puan artarak yüzde 4,7'ye yükseldi. Haziran ayında bu oran yüzde 4 düzeyindeydi.
NSW'de tam zamanlı istihdam 32.600 kişi azalırken, ülkenin geri kalanı yaklaşık 80.000 yeni pozisyon ekledi.
Gayrimenkul piyasasındaki yavaşlamanın yükünü en çok çeken yer olan NSW'de işsiz sayısı haziran ayından bu yana yüzde 18 oranında, yani 34.300 kişi arttı.
Veriler, faiz oranı beklentileri üzerinde anında bir etki yarattı. Avustralya doları, faiz oranlarının Avustralya'da çok daha fazla tırmanamayacağı beklentisiyle ABD doları karşısında neredeyse çeyrek sent değer kaybetti.
Veriler açıklanmadan önce finans piyasaları, Merkez Bankası'nın kasım toplantısında faiz artırımı ihtimalini yaklaşık üçte bir olarak fiyatlıyordu. Zayıf sonucun ardından bu oran onda bire düşerken, aralık ayında faiz artırımı ihtimali yüzde 50'nin altına geriledi.
Oxford Economics Australia ekonomisti Oscar Guth, verilerin son aylarda belirginleşen ulusal iş gücü piyasasındaki genel yumuşamayı doğruladığını söyledi.
Guth, "İşsizlik oranının yüzde 4,7'ye yükselmesi, RBA'ya oranları tekrar artırmadan önce gelen enflasyon verilerini değerlendirmek ve sabırlı olmak için daha fazla alan tanıyor. Bu durum, gelecek yılın ilk çeyreğinde yeni bir faiz artışının geleceği yönündeki görüşümüzle tutarlıdır" dedi.
Westpac ekonomisti Ryan Wells, iş gücü piyasasını vuran aralarında Merkez Bankası'nın art arda yaptığı faiz artışlarının da bulunduğu bir dizi faktör olduğuna dikkat çekerek, sıkı finansal koşullar altında iş gücü piyasasının "çatlayabileceği" konusunda uyardı.
Wells, "Küresel enerji piyasalarındaki yeni bir aksama dalgası, ek faiz artışları ve derinleşen konut piyasasındaki durgunlukla birleştiğinde ekonomi yakın vadede daha fazla zorlukla karşı karşıya kalacak" dedi.
Veriler, Merkez Bankası'nın resmi nakit oranını 15 yılın zirvesi olan yüzde 4,6'ya çıkardığı ay sonundaki en son faiz hamlesinden öncesine dayanıyor.
Yüzde 4,7 olan işsizlik oranı, artık RBA'nın yıl sonuna kadar işsizliğin yüzde 4,5'e yükseleceğini öngören en son tahmininin oldukça üzerinde seyrediyor.
Th