KP Meclisinin tasfiyesi, ekonomik ve daha özel olarak mali kısıtlamalara dayanan bir olaydır. Şimdilik bu eğilimin diğer eyaletlere sıçraması olaysal görünmese de, bu olayın birincil kaynağı olarak devletin kullanımındaki kaynak zarfını yakından takip etmekta fayda var.
İşte bu sistemin işleyiş mekanizması şöyle: Devlet ne zaman güvenlikle ilgili konular başta olmak üzere büyük bir kaynak talebiyle karşı karşıya kalsa, mali yöneticiler bu talebin neden karşılanamadığının gerekçesi olarak NFC Ödeneği'ni işaret ediyor. Örneğin 2010'ların ortalarında, o dönemki PML-N hükümeti, TTP'nin Ordu Halk Okulu katliamının ardından devam eden askeri operasyonların finansmanı için büyük bir kaynak talebiyle karşılaşmıştı. Dönemin Maliye Bakanı İshak Dar, Aralık 2016'da yaptığı açıklamada, hükümetin operasyonların başlangıcından bu yana güvenlik harcamaları için 300 milyar rupiden fazla harcama yapmak zorunda kaldığını belirtmişti. Dar, gelecekteki masrafları karşılayabilmek için eyalet payları hesaplanmadan önce Federal Bölünebilir Havuz'dan yüzde yedi kesinti yapılmasını önermişti.
Ertesi yıl, başbakanın maliyeden sorumlu eski özel yardımcısı Mıftah İsmail, federal hükümetin neden bu kadar büyük bir bütçe açığı vermek zorunda kaldığını ve kalkınma bütçesinden ödenek taleplerinin neden bekletilebileceğini açıklarken yine NFC Ödeneği'ni ve eyalet harcamalarını işaret etmişti.
Bu açıklama, Dar'ın artık maliye bakanı olmadığı Ekim 2017'de yapıldı. 2019 yılında ise Başbakan İmran Han, Ghotki'deki bir mitingde 18. Anayasa Değişikliği'nin Pakistan'ı iflas ettirdiğini, borç servisi, savunma ve NFC Ödeneği kapsamında eyaletlere yapılan transferler ödendikten sonra hükümetinin kalkınma veya yardım için hiçbir kaynağının kalmadığını söylemişti.
2020 yılında kendi enformasyon bakanı, televizyon kanallarına hükümetin NFC Ödeneği hakkındaki "yasayı değiştirmek zorunda kalabileceğini" çünkü bu tahsisatların sürdürülemez hale geldiğini söylüyordu. 2024 yılında Mıftah İsmail, Dawn gazetesine verdiği demeçte "federal hükümet iflasın eşiğinde sallanırken eyaletlerin nakit parayla yüzdüğünü" ifade etmişti. Kısa bir süre sonra, yıllık IMF ve Dünya Bankası toplantıları için Washington'a giden mevcut Maliye Bakanı Muhammed Avrengzeb, IMF kredisinin onaylanması durumunda harcama paylaşımı ya da eyaletlerin vergi tabanını genişletmeye yönelik teşvikler yoluyla İslamabad'ın NFC Ödeneği'ni yeniden ele alacağını belirtmişti.
Bu kişilerin birçoğu daha sonra söylediklerini geri aldı veya en azından hükümetlerinin NFC'yi "Geri sarma" niyetinde olmadığına dair ihtiyat payları ekledi. Bu geri adımların temel nedeni, ülkedeki her büyük siyasi partinin —PPP, PML-N ve PTI— bir eyaleti kontrol etmesi ve hiçbirinin eyalet haklarını geri alma girişimine ortak olmak istememesiydi.
Kaynak arayışı olarak başlayan şey, yeni bir siyasi düzen arayışına dönüştü.
Ancak son NFC kapsamındaki artırılmış eyalet paylarına ilişkin şikayetler silsilesi devam etti. Ahsan İkbal geçen yıl Karaçi'de bunları tekrarladı ve Başbakan Şahbaz Şerif, muhtemelen gümrük vergilerini bölünebilir havuzdan çıkararak bu havuzun bileşimini değiştirme fikrini kamuoyuna duyurdu. Bu açıklama, bu vergilerin ilk etapta nasıl ve neden bölünebilir havuzun bir parçası olduğu üzerine kendi küçük tartışmasını tetikledi. Güçlendirilmiş eyalet hükümeti düzenlemesinin yürürlüğe girdiği 2009'daki ilk yıldan bu yana, onları suçlamak İslamabad'daki başarısızlıkların en gözde bahanesi haline geldi. Ancak metin...