Raivis Melnis, ülkenin başkenti Riga'nın merkezindeki eski bir binada yer alan Letonya Savunma Bakanlığı'nın uzun koridorlarında tek başına yürüyor. Hükümet sorumluluğu taşıyan biri için oldukça sıra dışı bir şekilde, yanında kimse olmadan geliyor. Rusya sınırına yirmi kilometre mesafedeki Balvi belediyesinde 48 yıl önce doğan bu Letonya ordusu albayı, mayıs ayının sonundan bu yana Savunma Bakanlığı koltuğunda oturuyor. O dönemde birkaç taarruz İHA'sı, hiçbir direnişle karşılaşmadan Baltık ülkesinin hava sahasına girmişti. Bunlardan ikisi, boş bir yakıt deposunun yakınlarına isabet etmişti. Yaşanan kriz, dönemin Hükümet Başkanı Evika Silina'yı Savunma Bakanı'nı görevden alarak Melnis'i göreve getirmeye yöneltmişti. Ukrayna konusunda geniş bilgiye sahip bir askeri danışman, Afganistan savaşı gazi ve Londra'daki King’s College gibi prestijli merkezlerde kusursuz bir eğitim almış olan Melnis doğru adamdı, ancak başbakan düştü ve onunla birlikte kendi ataması da düştü. Yürütmenin başına gelen Andris Kulbergs ise Doğu'dan gelebilecek saldırılara karşı korunmak için albaydan daha iyi kimse olamayacağına karar verdi.
Soru. Ülkenin doğusuna birkaç İHA'nın düşmesi beş ay önce büyük bir hükümet krizine neden olmuştu. Letonya şimdi daha iyi korunuyor mu?
Cevap. Artık büyük bir meydan okuma oluşturmuyorlar. Hâlâ bir zorluk olmaya devam ediyorlar ancak bunu yönetebiliriz. Görevi devraldığımda bir İHA'yı vurduk, ardından bir başkasını daha. Sınırda yeni askeri kabiliyetler konuşlandırmak ve İHA'ları etkisiz hale getirmek için bir süre belirledim ve bu yerine getirildi. Ekim ayı itibarıyla halihazırda ek radar sistemlerimiz, İHA önleyicilerimiz ve ilgili yazılımlarımız mevcuttu. Rusya ve Belarus sınırında çok etkili bir sistem geliştirdik. Letonya yapımı ekipmanlarla İHA'ları tespit edip etkisiz hale getirebilmemizi garanti ediyor. Tamamen çözüldüğünü söyleyemem. Gelmeye devam edecekler; kendi sistemlerimizi kullanacağız ve NATO'nun desteğine güveneceğiz.
S. Ancak Doğu kanadının savunması İHA'lardan ibaret değil.
C. Doğu kanadı, NATO ve Avrupa Birliği'nin kanadıdır; söz konusu olan sadece Letonya değil, bir bütün olarak Avrupa ve İttifak'tır. Bu nedenle, Letonya, Estonya, Litvanya, Finlandiya ve Polonya'da birlik konuşlandıran tüm NATO ülkelerine teşekkür ediyorum. Şu anda daha çok melez faaliyetlere ve tehditlere odaklanıyoruz. İHA'lar kilit bir faktör, ancak bir diğer büyük meydan okuma da yasa dışı göç. Harekete geçiyoruz, sınır muhafızlarımızı destekliyoruz ve askeri birlikler konuşlandırdık.
S. Bu melez savaşa karşı yeterli kaynağa sahip misiniz?
C. Bir denge bulmalıyız: Bir yandan, hem Rusya hem de Belarus gibi saldırgan devletler tarafından yürütülen melez faaliyetlerle mücadelede İçişleri Bakanlığı'nı ve güvenlik hizmetlerimizi desteklemek için güçlerimizi konuşlandırmalı, diğer yandan da ordumuzu olası bir savaş durumunda çatışmaya hazır tutmalıyız. Kaynaklarımız sınırlı ancak asıl mücadelenin melez faaliyetler olduğunu anlamalıyız.
S. Estonya, Rusya sınırına yakın bir yere asker konuşlandırdı, Letonya da aynı şeyi yaptı mı?
C. Yıllardır güçlerimizi sınır yakınlarında tutuyor, yasa dışı göçle mücadele eden kalıcı olarak konuşlandırılmış birliklere sahibiz. Adazi ve Lielvarde üslerinde yaklaşık 600 askeri bulunan İspanya gibi diğer NATO ülkeleriyle düzenli olarak tatbikatlar gerçekleştiriyoruz. Bu durum katkı sağlamaktadır.