BANGKOK: BM kalkınma başkanının AFP'ye yaptığı açıklamaya göre, artan enerji maliyetleri, şiddetli bir El Nino fenomeninin etkileri ve yüksek faiz oranları milyonlarca insanı yoksulluğa sürükleyebilir; kırılgan ülkeler art arda gelen krizler nedeniyle uçurumun eşiğine itiliyor.
Amerika Birleşik Devletleri'nin şubat ayı sonlarında İran'a karşı bir savaş başlatmasından bu yana küresel akaryakıt fiyatları fırladı; Tahran'ın Washington'ın Körfez'deki müttefiklerine misillemeleri, büyük petrol ve doğal gaz arzını kısıtladı.
2008 küresel finans krizinden bu yana dünya genelindeki mali açıklar ve borcun GSYİH'ye oranları şişerken, hükümetler pandemi, Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşlar dahil bir dizi şokla mücadele ediyor.
IMF-Dünya Bankası Yıllık Toplantıları'nın kulisinde AFP'ye konuşan BM Kalkınma Programı (UNDP) başkanı Alexander de Croo, birçok gelişmekte ülkenin mevcut enerji fiyatı sıçramasına genel sübvansiyonlarla yanıt verdiğini, ancak ard arda gelen krizlerin bunu sürdürmek için kendilerine sınırlı kaynak bıraktığını söyledi.
AFP'ye verdiği demeçte, "Aynı zamanda eviniz yanarken çatınızı tamir etmek zorundasınız" diyen de Croo, gelişmekte olan dünyadaki hükümetlerin yeni krizlerin kurbanı olmadan önce tamponları yeniden inşa etmek veya önceki şokları çözmek için zaman bulamadığını ekledi.
IMF bu hafta yaptığı uyarıda, küresel büyümenin enerji krizine karşı direnç gösterdiğini, ancak bu direncin büyük ölçüde yapay zeka teknolojisi yatırımlarındaki patlamaya bağımlı olduğunu ve bundan yararlanamayan yoksul ülkelerin hala mücadele ettiğini belirtti.
IMF başkanı Kristalina Georgieva, popüler fantastik kitap serisi "Game of Thrones"a atıfta bulunarak "kış geliyor" uyarısında bulunmuş ve dünyanın buna hazırlanmaması halinde bir felaketin kapıda olduğu ima etmişti.
Ve De Croo şunu ekledi: "Bazı ülkelerin bankada parası olan iyi yalıtılmış bir evi var. Diğer ülkelerin ise çatısı olmayan ve bankada parası olmayan bir evi var.
"Bir krizden diğerine tökezleyip duruyoruz ve ülkelerin ihtiyaç duyduğu şey biraz alan, biraz zaman ve finansmana erişimdir."
Doğru yanıtı verememek yıkıcı olabilir. UNDP yeni bir raporda, sübvansiyonlar olmaksızın enerji ve gıda fiyatlarındaki artışların tamamen yansıtılması durumunda bu yıl yaklaşık 130 milyon insanın yoksulluğa sürüklenme riski altında olduğu konusunda uyardı.
Ajans, Güney ve Doğu Asya ile Sahra Altı Afrika'daki insanların özellikle risk altında olduğunu belirtti.
'Yönetilmesi zor'
Gelişmiş ekonomilerde yükselen enflasyon beklentileri, artan borç oranları ve yapay zeka sermaye artırım faaliyetleri nedeniyle tahvil getirileri fırlarken, küresel borçlanma maliyetleri de artıyor.
De Croo, bunun da gelişmekte olan ülkelerin şoklarla mücadele etmek için ihtiyaç duydukları sermayeye erişim alanını daralttığını, artan faiz oranlarının ise artan borç ödemelerini beslediğini uyardı.
UNDP'ye göre, medyan gelişmekte olan ülke şu anda devlet gelirlerinin yaklaşık yüzde 9,5'ini faiz ödemelerine harcıyor - bu oran çeyrek asrın en yüksek seviyesi ve yüksek gelirli ülkelerinkinin üç katından fazla.
De Croo, "Bu durum yönetilmesi zor bir duruma dönüşmeye başlıyor ve tüm politika marjlarını ortadan kaldırıyor" dedi.
Eski Belçika başbakanı, pazartesi gününden beri dünya ekonomi politikası liderlerinin toplandığı Bangkok'ta geçireceği haftayı, gelişmiş ekonomileri ve çok taraflı ajansları gelişmekte olan dünyada ekonomik büyüme, dayanıklılık ve istihdam yaratma alanlarına yatırım yapmaya teşvik etmek için harcayacağını söyledi.
Ayrıca uluslararası yardımlardaki son keskin kesintilerin bu ülkeler üzerinde etkileri olduğunu belirtti.
UNDP, yaşanacak daha çok acının potansiyel olarak kapıda olduğu konusunda uyardı