IMF’nin son Dünya Ekonomik Görünüm raporu, Pakistan ekonomisinin cari mali yılda yüzde 3,5 büyümesini, ortalama enflasyonun ise yüzde 9,9’a tırmanmasını öngörüyor. Cari hesabın ise GSYİH’nin yüzde 1’i oranında bir açık vermesi bekleniyor. Bu tahmin, makroekonomik istikrar alanındaki son kazanımlara rağmen ekonominin kırılganlığını koruduğuna işaret ediyor.
Ekonomi geçen yıl yüzde 3,6 büyümüştü. Hızla artan nüfusa, kökleşmiş yoksulluğa ve yüksek işsizliğe sahip bir ülke için büyümedeki bu yavaşlama büyük önem taşımaktadır. Bu hızdaki bir büyüme, gelirleri anlamlı bir şekilde artırmayacak veya işgücü piyasasına yeni katılanları absorbe etmeyecektir.
Enflasyon bir diğer zorluk olarak karşımıza çıkıyor. Geçen yıl yüzde 7,1’e geriledikten sonra keskin bir şekilde artacağı tahmin edilen enflasyon, alım gücünün daha da erimesine yönelik korkuları körüklüyor. Yüksek enerji maliyetleri, vergiler ve zorunlu masraflar nedeniyle zaten sıkıntıta olan aileler için bu yeni fiyat baskıları, ekonomik istikrardan elde edilecek her türlü faydayı zayıflatacaktır. Öngörülen cari açık ise döviz gelirleri üzerinde yeniden baskı oluşacağının sinyalini veriyor.
Artan petrol fiyatları ve nakliye aksaklıkları ithalatı daha pahalı hale getiriyor. İhracat daha hızlı büyümediği ve çeşitlendirilmediği sürece, güçlenen iç talep dış açığı yeniden büyütebilir. IMF, işsizliğin 2027 mali yılında bir önceki yılki yüzde 6,9 seviyesinden yüzde 6,5’e gerilemesini bekliyor. Ancak yeterli sayıda istihdam yaratabilecek daha güçlü bir büyümenin yokluğunda, bu durum pek de teselli edici değildir. Bu veri, yeni işlerin üretken, güvenli veya yeterli düzeyde ücretli olup olmayacağını ortaya koymamaktadır. Aynı zamanda istihdamın, çalışma çağındaki nüfusa ayak uydurabilecek kadar hızlı büyüyüp büyümediğini de göstermiyor.
Güney Asya bölgesinin 2026 yılında yüzde 6,4 büyümesi öngörülüyor. Pakistan’ın yüzde 3,5’lik projeksiyonu, ülkeyi bölge ortalamasının çok altında bırakmakta ve sürdürülebilir bir büyüme motoru inşa etmedeki başarısızlığımızı gözler önüne sermektedir. Küresel tablo da endişe verici. IMF, 2026 yılında küresel büyümenin yüzde 3,1 olacağını, 2027’de ise yüzde 3,4’e yükseleceğini öngörüyor. Yapay zeka yatırımları bazı ekonomilerdeki faaliyetleri desteklerken, diğerleri daha yüksek enerji maliyetleri, ticaret aksaklıkları ve daha sıkı finansal koşullarla karşı karşıya. Büyüme de giderek düzensizleşiyor. İstikrarın refah getireceğini varsaymak yerine bu baskılara hazırlanmalıyız.
Acil görev, sürdürülemez sübvansiyonları veya aşırı talebi yeniden canlandırmadan enflasyonu kontrol altına almak ve savunmasız haneleri korumaktır. Bunun için hükümet kaynakları verimli yatırımlara yönlendirmeli, sanayinin rekabet gücünü artırmalı, vergi tabanını genişletmeli ve ihracat kapasitesini artırmalıdır. Daha iyi eğitim, beceriler ve istihdam fırsatları da aynı derecede önem taşımaktadır. Bu değişimler, kısa ömürlü bir teşvik ve imtiyaz döngüsünü değil, tutarlı politikaları gerektirmektedir. IMF projeksiyonları, yapısal reformları ertelemenin maliyetini açıkça ortaya koymaktadır. Yüzde 3,5 büyüme kaydeden, enflasyonu çift haneli rakamlara yaklaşan ve dış dengesi zayıflayan bir ekonomi, bir sonraki şoka karşı savunmasız kalmaya devam edecektir.