Yapay zeka (YZ) kamu maliyesi için bir tehdit mi? Tahvil piyasasındaki son eğilimlere bakılırsa öyle olabilir. Veri merkezleri, çip fabrikaları ve sunucuların inşasını finanse etmek için Google, Meta, Amazon ve diğer teknoloji devleri benzeri görülmemiş düzeylerde borçlanma senedi ihraç ediyor. Agence France-Presse (AFP) tarafından bildirilen ve yatırım bankası Post Oak Group'tan Chris Della Fave'in tahminlerine göre, ocak ayından bu yana şimdiden 500 milyar dolar borçlandılar ve yapay zeka, iki yıl önce %4 olan payını bugün toplam özel tahvil ihracının %25'ine çıkardı.
Bu artış, lender ve yatırımcıları cezbetmekte artık daha büyük zorluklarla karşılaşan diğer sektörlerdeki şirketler üzerinde baskı oluşturuyor. Ancak tek sonuç bu değil. Mevcut sermayenin bu kadar büyük bir kısmını bünyelerine çeken yapay zeka devleri, kendi hükümetleri başta olmak üzere artık bizzat devletlerin de önüne geçiyor. Arz ve talep kanununun da gösterdiği gibi, borçlu sayısı ne kadar çok olursa, borç verenlerin talep ettiği faiz oranları da o kadar yüksek olur. ABD'nin 10 yıllık borçlanma maliyetleri halihazırda %5,3'ü aşıyorsa, bu durum yalnızca Orta Doğu'daki çatışmaların neden olduğu enerji enflasyonundan değil, aynı zamanda ABD Hazine Bakanlığı'nın artık Büyük Teknoloji (Big Tech) şirketleriyle rekabet etmesinden de kaynaklanmaktadır.
Bu dışlama (crowding-out) etkisinin Avrupa'da şu ana kadar daha az etkisi oldu. ABD'li varlık yönetim şirketi Apollo Global Management'tan Huw Van Steenis, konuyla ilgili hazırladığı bir raporda, yılın başından bu yana "hyperscalers" (bulut bilişim devleri) şirketlerin, 10 yıl vadeli veya daha uzun vadeli euro cinsinden tahvil ihraçlarının %7'sini oluşturduğunu belirtiyor. Yine de, Avrupa'nın egemen tahvil faizleri halihazırda baskı altındayken bile bu pay artmaya devam ediyor. Özellikle Fransa, brüt yurtiçi hasılasının (GSYH) %120'sine yaklaşan borç ve %5'i aşan bütçe açığıyla ezilen bir ülke olarak siyasi durumdan endişe duyan piyasalar nedeniyle 10 yıllık faizlerinin %5'e yaklaştığını görüyor. Paris, yıllardır güvenilir bir bütçe rotası sunabilmiş değil. 2027'nin ortalarında göreve gelecek yeni hükümetin ana görevlerinden biri güveni yeniden tesis etmek olacak.
Bu haberin kalan %46.63'lük kısmını okumak için abonemiz olmanız gerekmektedir.