Dikkatli olun. Küresel ekonominin gelecek yıl bir resesyona girmesi muhtemel. Yapay zeka (AI) balonu patlamanın eşiğindeyken bile, Orta Doğu'daki savaşın tırmanması ve uzun yıllar boyunca enerji arzını mahvetmesi bekleniyor. Ancak bu durum, aynı zamanda Çin için bir enerji liderliği fırsatı yaratacaktır.
Yüksek enerji fiyatları şimdiden Çin'in yenilenebilir enerji ürünleri ve elektrikli araçlarına olan talebi körüklüyor. Ancak kömür santrali inşasında bir lider olarak Çin, küresel pazara Orta Doğu petrol ve gazına hızlı bir alternatif sunabilir ve bu da yatırım ile ihracat gelirlerinde bir patlama çekebilir. Çin, yeni küresel enerji merkez üssü haline gelebilir ve jeopolitik konumunu güçlendirebilir.
Amerika Birleşik Devletleri'nin yedi ay önce İran'a karşı başlattığı savaştan bu yana küresel petrol açığı 3 milyar varile ulaştı. Dünyadaki ülkelerin stratejik rezervleri serbest bırakması, petrol fiyatlarını büyük ölçüde varil başına 100 dolar civarında tuttu. Ancak hem ulusal hem de ticari rezervler artık tükeniyor.
Başlıca bir alıcı olan Çin'in, savaşın başlangıcından bu yana petrol ithalatını günde 5-7 milyon varil azalttığı tahmin ediliyor. Çin'in günde 3 milyon varil serbest bıraktığını ihtiyatlı bir şekilde tahmin edersek, bildirilen 1.4 milyar varillik rezervinin yarısı artık tükenmiş durumdadır. Rezervleri tazelemek için yakında piyasaya dönmesi bekleniyor ve bu durum petrol fiyatlarına bir tavan getirebilir.
Ancak savaş petrol ve gaz üretimi, işleme ve taşıma altyapısına sıçradıkça küresel arz durumu hızla kötüleşiyor. Suudi Arabistan'ın devasa Abqaiq petrol işleme tesislerinin Husilerin füzeleri tarafından vurulduğu bildirildi. Hürmüz Boğazı'ndaki sıkışıklığı baypas ederek Kızıldeniz'e uzanan Doğu-Batı boru hattının, geçen ayki saldırının ardından geçici olarak kapatılması gerekmüştü.
Yemen'deki Husi isyancıların çok önemli Bab el-Mandeb Boğazı'nı işgal etmesiyle Kızıldeniz rotasının kendisi de belirsiz görünüyor. Suudi Arabistan'ın Yemen hükümetine verdiği destek, genişleyen bir savaşta petrol altyapısını hedef haline getiriyor. Yıl bitmeden, bu yıkım Orta Doğu'dan gelen hidrokarbon ve ilgili ürünlerin arzının çoğunu uzun yıllar, muhtemelen bir on yıl boyunca aksatabilir. Suudi Arabistan yıllarca büyük bir petrol tedarikçisi olmayabilir.
ABD Başkanı Donald Trump, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde İran'a yönelik saldırıları durdurdu ancak ABD'nin yeniden saldırıya geçmesi muhtemel. Bir yıpratma savaşından kaçınmak için saldırılarını İran'ın petrol altyapısı üzerinde yoğunlaştırabilir. İran'ın misillemesi ise aynı durumu Orta Doğu'daki ABD müttefiklerine yaşatmak olacaktır. Karşılıklı misilleme saldırıları bölgenin petrol ve gaz üretiminin çoğunu ortadan kaldırabilir.
Bu nedenle 2027 yılı için temel tema, yüksek fiyatlar ve/veya karneye bağlama yoluyla petrol talebinin yok edilmesi olarak şekilleniyor.
Ne yazık ki, Küresel Güney'deki gelişmekte olan ekonomiler piyasadan ilk dışlananlar olacak. Talep Küresel Kuzey'de de darbe alacak, ancak enflasyon tahvil getirilerini yukarı zorlamadan önce değil. Stratejik rezervlerin serbest bırakılmasıyla geciktirilen ve hafifletilen petrol şokunun tüm etkisi artık tüm şiddetiyle hissediliyor.
Yapay zeka balonunun yükselen tahvil getirilerinden sağ çıkması olası değil. Patlayan her büyük finansal balonun fantastik hikayelerinin altında borç, hem de çok fazla borç vardı. Borcun gerçek ölçeği özel amaçlı araçlar aracılığıyla bilançonun dışında gizlense bile yapay zeka balonu bir istisna olmayacaktır. Kredi dalgası çekildiğinde, bu araçlar ifşa olacaktır.
Yapay zeka savunucuları, kıyamet riskini dile dolayarak balonunu uzatmaya çalışıyor. İnsanların çok korkacağını umuyorlar