RİO DE JANEİRO: Brezilya çevre bakanının AFP'ye yaptığı açıklamaya göre ülke, Amazonlar'daki artan yangınların arkasında olası "kasıtlı suç faaliyetlerini" ve gerilimli bir seçim dönemiyle olası bağlantıları araştırıyor.
Dünyanın en büyük yağmur ormanlarının büyük bir kısmına ev sahipliği yapan kuzeybatıdaki Amazonas eyaleti, Ekim ayında şimdiye kadar geçen yılın ekim ayının tamamındakinin neredeyse iki katı kadar orman yangını kaydetti.
El Nino iklim olgusu Amazon'daki kuraklığı şiddetlendirme tehdidinde bulunurken, yoğun dumanlar günlerdir eyalet başkenti Manaus'u sarmış durumda.
Pazar günü Çevre Bakanı Joao Paulo Capobianco etkilenen bölgelerin üzerinden uçarak koruma altındaki ormanın ortasında yüzlerce yangın tespit etti.
Capobianco, yangınların konumunun, Amazon'da yaygın olduğu üzere kontrolsüz tarımsal faaliyetlerden kaynaklanmadığını, aksine ormana zarar vermeyi ve yasadışı olarak arazilere el koymayı amaçlayan "kasıtlı bir suç eylemi" olduğunu gösterdiğini söyledi.
Bakan, sorumluların "organize ve yoğun bir şekilde hareket ediyor gibi göründüklerini" belirtti.
Bakan, bunun şimdilik sadece bir teoriden ibaret kalmasına rağmen, "Seçim dönemiyle doğrudan bir bağlantı olasılığı var" diye ekledi.
Capobianco ayrıntı vermeden, "Bazı önemli politikacıların bu bilgiyi seçim propagandalarında kullanmış olması potansiyel bir bağlantı olduğunu gösteriyor" dedi.
Sao Paulo eyaletinin muhafazakar Valisi Tarcisio de Freitas kısa süre önce Amazon'daki yangınları eleştirerek Başkan Luiz Inacio Lula da Silva'nın solcu yönetimini ihmalkarlıkla suçlamıştı.
Lula, 25 Ekim'deki başkanlık ikinci turunda, cezaevindeki eski lider Jair Bolsonaro'nun oğlu sağcı Senatör Flavio Bolsonaro ile karşı karşıya gelecek.
Capobianco, "sorumluları tespit etmek" üzere adalet bakanı, federal polis müfettişleri ve istihbarat ajanları eşliğinde Çarşamba günü yeniden Manaus'a gidecek.
Eyalet polisi de yangınları araştırıyor.
- Dumanla kaplı şehir -
Ulusal Uzay Araştırmaları Enstitüsü'nün uydu verilerine göre Amazonas, bu ay şimdiye kadar 1.608 yangın çıkışı kaydetti; bu rakam, 2025 yılının ekim ayının tamamında 874 idi.
Eylül ayında ise bir önceki yıla göre neredeyse dört kat daha fazla, 3.700'den fazla yangın çıkışı yaşandı.
Bununla birlikte, bu yılki rakamlar 2025'teki tarihsel olarak düşük seviyelerle karşılaştırılıyor.
2,3 milyon nüfuslu bir şehir olan Manaus'ta duman hava kalitesini ciddi şekilde kötüleştirdi ve yetkililer Cuma günü devlet okullarını kapattı.
Bölgeye 11 uçak ve yaklaşık 300 itfaiyeci gönderen federal hükümet, Capobianco'nun belirttiğine göre durumu "önümüzdeki günlerde" tersine çevirmeyi bekliyor.
Bakan, Amazon'daki ormansızlaşmanın 2022 ile 2025 yılları arasında yarı yarıya düştüğünü vurguladı.