SINGAPORE: Endonezya'daki orman yangınlarının neden olduğu dumanın bölgesel bir krize yol açmasıyla birlikte, Çarşamba günü Singapur'un bazı bölgelerinde hava kirliliği ülkenin "çok yüksek" bandına ulaştı ve Doğu Timor'da okullar tatil edildi.
Endonezya'da yetkililer, Borneo ve Sumatra adalarındaki yüz binlerce hektarlık orman ve plantasyonu kül eden yangınların 18 Ağustos'tan bu yana duman etkisindeki bölgelerde 280'den fazla solunum yolu sorununa neden olduğunu bildirdi.
Ulusal Çevre Ajansı, Çarşamba günü batı Singapur'daki hava kirliliğinin ülkenin en üst seviyesi olan "çok yüksek" seviyeye ulaştığını açıkladı.
Kan dolaşımına ve akciğerlere nüfuz edebilen PM2.5 olarak bilinen mikro partikül seviyelerini metreküp başına 288 mikrogram olarak kaydeden ajans, bu rakamın Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği yıllık ortalama beş mikrogramlık maruziyet sınırını büyük ölçüde aştığını belirtti.
Endonezya kurak mevsimde düzenli olarak orman yangınlarıyla mücadele ediyor, ancak bu yıl güçlü bir El Nino döngüsünün kuraklık getirmesi nedeniyle her zamankinden daha şiddetli yangınlar yaşanıyor.
Uzmanlar ayrıca Sumatra ve Borneo'nun doğal olarak yangına dayanıklı peyzajını değiştiren yakma ve açma (slash-and-burn) suretiyle arazi temizleme uygulamalarına dikkat çekiyor.
Yoğun duman komşu Singapur, Malezya ve Perşembe gününden itibaren ülke genelinde okulları üç gün süreyle tatil edeceğini açıklayan Doğu Timor'un yanı sıra Filipinler'e kadar yayıldı.
Doğu Timor hükümeti, okulların kapatılmasının "mevcut hava kalitesi koşulları göz önüne alındığında, öğrencilerin, öğretmenlerin ve eğitim topluluğunun diğer üyelerinin sağlığını korumak için önleyici bir tedbir olarak" gerekli olduğunu belirtti.
Hükümet, ailelere çocuklarını evde tutmaları ve dışarı çıkmaları halinde "solunum koruması" kullanmaları çağrısında bulundu.
Singapur, Endonezya'daki benzer yangınların Güneydoğu Asya'yı haftalarca zehirli duman altında bıraktığı 2015 yılından bu yana ilk kez uygulanan bir tedbir olarak Pazartesi gününden itibaren dumana bağlı tıbbi tedaviler için sübvansiyonlar başlattı.
Şehir-devlet ayrıca, kirliliğin çok sağlığa zararlı seviyelere ulaşması durumunda uygun sakinlere N95 maskeleri dağıtmaya başladı.
Singapur Ulusal Ticaret Birlik Kongresi Pazartesi günü yaptığı açıklamada, toplu taşıma işçilerinin ve kuryelerin ücretsiz N95 maskesi alabileceğini duyurdu, ancak AFP bunun kullanımının yavaş olduğunu tespit etti.
AFP'ye konuşan 27 yaşındaki Daniel adlı bir kurye, "Maske takmak biraz rahatsız edici ve bazı siparişler için blokları dolaşmamız veya dışarı park etmemiz gerekiyor" dedi.
Kurye, "Maskeyle birlikte daha ağır nefes almak zorunda kalacağım" diye ekledi.
Endonezya'da on binlerce insan, Borneo, Güney Sumatra ve Papua bölgelerinde devam eden yangınlardan kaynaklanan dumana bağlı solunum yolu hastalıkları için tedavi aradı.
Bir yetkili Salı günü yaptığı açıklamada, Sumatra adasında çıkan bir yangının yaklaşık 200 evi kül ettiğini ve yüzlerce insanın tahliye edilmesine neden olduğunu söyledi.
Bangka Belitung eyaletindeki köylerine yaklaşan yangını ilk kez Cumartesi günü fark eden sakinler, taşınabilir su pompalarıyla yangını kendi başlarına söndürmeye çalıştılar.
Ancak yangın turbalık alanda yeraltında tütmeye devam etti ve rüzgar yön değiştirdiğinde alevler evlere doğru hareket etti.
Yerel afet ajansı, bine yakın kişinin köyden kaçtığını açıkladı.
Şu anda ailesiyle birlikte bir sığınakta kalan 55 köylü Leni, AFP'ye yaptığı açıklamada, "Evim gitti" dedi.
Çoğu Endonezyalı gibi tek adı olan Leni, "Geriye hiçbir şey kalmadı. Sadece kendimi kurtarabildim ve çocuklarımı yanıma alabildim... Panik yaptım ve hiçbir şey alamadım" diye konuştu.
Devlet Başkanı Prabowo Subianto Pazartesi günü hükümete azami çabayı gösterme talimatı verirken, yetkililer karadaki yangınlarla mücadele için 60.000'den fazla personelin görevlendirildiğini söyledi.
Ancak şu ana kadar gösterilen çabalar dahil