Tahran, İran – İranlı yetkililer, ABD-İsrail savaşının İran'a yönelik olarak devam etmesiyle birlikte, uydu internet hizmeti Starlink'e karşı baskıları sürdürme ve küresel internet üzerindeki kısıtlamaları artırma taahhüdünde bulundu.
Tahran'ın uyguladığı ağır filtreleme ve kısıtlamalardan muaf olan Elon Musk'ın Starlink sistemi, ulusal güvenlik gerekçesiyle İran'da yasa dışı ilan edildi. Uydu tabanlı internet hizmetlerinin kullanılması ve Starlink terminallerinin dağıtılması, para ve hapis cezalarına tabi tutuluyor.
Bu adım, Birleşik Devletler ve İsrail'in 28 Şubat'ta ülkeye yönelik saldırılar başlatmasından bu yana İranlı yetkililer tarafından alınan ve ülkeler arasında uzun süren, ekonomik açıdan cezalandırıcı bir savaşa yol açan çok sayıda önlemden yalnızca biri.
İran'ın 90 milyonluk nüfusu, 2026 yılında devlet eliyle uygulanan iki uzun süreli küresel internet kesintisi yaşadı; bunlardan biri Ocak ayındaki ülke çapındaki protestolar sırasında üç hafta, diğeri ise devam eden savaşın başında 88 gün sürdü.
Yüksek Ulusal Siber Uzay Konseyi Sekreteri Muhammed Emin Ağamiri, Starlink'i düşmanlar için bir "savaş aleti" olarak nitelendirdi.
Ağamiri, "Bu, düşman tarafından komuta ve kontrol, casusluk ve bilgi toplamak amacıyla kullanılan bir araçtır" dedi ve ekledi: "Starlink uydu terminallerini kesmek için birkaç sistemimiz var."
Starlink'i engellemek için hangi önlemlerin veya cihazların kullanıldığına dair ayrıntı vermeyen Ağamiri, bunlardan birinin Ocak ayındaki protestolar sırasında devreye sokulduğunu ve yetkililerin bu teknolojiyi müttefik ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu belirtti.
İran, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Starlink'i yasaklayan veya kısıtlayan birkaç ülkeden biri konumunda.
Ülke, Starlink'i kullanmak veya bulundurmak için altı ay ile iki yıl arasında değişen temel hapis cezaları belirledi. Cihazları ithal etmek ve dağıtmak ise beş yıla kadar hapis cezası gerektiriyor. Ulusal güvenlik veya casusluk suçlarıyla birleştirilmesi durumunda bireyler ölüm cezasıyla bile karşı karşıya kalabiliyor.
Ağamiri, İranlıları yetkililerin Ulusal Bilgi Ağı olarak adlandırdığı sistem tarafından desteklenen yerli platformları kullanmaya çağırdı. Ayrıca, internet kısıtlamaları dönemlerinde tüccarlar, araştırmacılar ve gazeteciler gibi seçilmiş gruplar için korumalı uluslararası erişim öngören kademeli bir erişim modelini de destekledi.
Tahran merkezli bir internet ve telekomünikasyon uzmanı, isminin açıklanmaması kaydıyla Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin Starlink bağlantılarını engellemek için bir dizi önlemi birlikte kullandığını söyledi.
Bu önlemler arasında, hizmetleri aksatmak için farklı konfigürasyonlara sahip birden fazla sinyal bozucu (jammer) kullanımının yanı sıra, yeni kurulan cihazları yavaşlatmak için sahte GPS konumlarının kullanılması da yer alıyor. Yetkililer ayrıca, yerel uygulamalara ve servislere bağlanmaları durumunda Starlink ile ilişkili internet protokollerini (IP) tespit edebiliyorlar.
Yetkililer ayrıca devriyeler ve drone aramalarıyla terminalleri fiziki olarak ele geçirmeye veya terminalleri satan noktalara baskın düzenlemeye çalışıyor.
Haziran ayında İsrailli siyasetçi Naftali Bennett, hükümet karşıtı protestoculara destek olmak amacıyla, 2021-2022 yılları arasında başbakanlığı döneminde İsrail'in İran'a on binlerce Starlink cihazı kaçırdığını öne sürmüştü.
İran, 2023 yılından bu yana konuyu Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’nin (ITU) Radyo Düzenleme Kurulu'na taşıyarak; ABD'ye ve uydu ağının düzenleyici başvurularında rol oynayan Norveç'e, yayınları durdurmaları için baskı yapmaya çalışıyor.
4 Ekim'de İran Dışişleri Bakanlığı, yetkisiz Starlink operasyonlarına karşı harekete geçilmemesini protesto etmek üzere Norveç'in Tahran büyükelçisini bakanlığa çağırdı.
Eylül sonundaki bir yönetim toplantısı sırasında, Teknoloji Bakan Yardımcısı Muhammed Hafız Hakami de konuya dair açıklamalarda bulundu.