Yalnızca birkaç saniye süren bir jest, birinin bizi nasıl algıladığını etkileyebilir. El sıkışmak basit bir selamlama gibi görünse de, psikoloji bunu özellikle kişisel ve profesyonel karşılaşmalarda ilk izlenim yaratmaya katkıda bulunabilecek unsurlardan biri olarak inceliyor. Elimizi uzatma şeklimiz, tutuşun ne kadar güçlü olduğu ve temasın ne kadar sürdüğü, güvenlik, açıklık veya çekingenlik izlenimi verebilir. Ancak tek bir jeste dayanarak kişinin nasıl biri olduğu konusunda güvenilir bir sonuca varılamayacağını akılda tutmak önemlidir. Davranış şekli belirli özelliklerle ilişkili olabilir ancak aynı zamanda kültür, durum, mevcut ruh hali ve sağlık durumundan da etkilenir. Yıllardır araştırmacılar, görünüşte önemsiz olan bu alışkanlığın davranışlarımızla ve kişilik özelliklerimizle ne ölçüde ilişkili olabileceğini belirlemeye çalışıyorlar.
En ünlü araştırmalardan biri psikolog William Chaplin tarafından yürütüldü. Dört ay boyunca özel eğitimli dört uzman, 112 gönüllünün el sıkışmalarını analiz etti. Araştırmacılar, el sıkışma stilinin ruh halinize göre değişip değişmediğini ve bunun belirli kişilik özellikleriyle nasıl ilişkili olduğunu belirlemek istedi. Illinois Üniversitesi'nden araştırmacılar ayrıca fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullanarak beynin el sıkışmalara verdiği tepkileri de inceledi. Sonuçlar duygu işleme ve sosyal değerlendirme ile ilişkili alanların aktivasyonunu gösterdi. Diğer araştırmalar, kavrama kuvvetinin fiziksel özelliklerle ilişkili olabileceğini, dolayısıyla el sıkışmanın yalnızca psikolojik bir sinyal olarak görülmemesi gerektiğini gösteriyor. El sıkışmak geleneksel bir selamlamadan çok daha fazlasıdır. Psikolojik ve sosyal açıdan bakıldığında bu kısa fiziksel temas, ilk izlenimin yaratılmasında önemli bir rol oynayabilir.
Bir toplantının başında el sıkıştığımızda beynimiz eş zamanlı olarak bir dizi bilgiyi işler: Karşımızdaki kişinin yüz ifadesi, ses tonu, vücut duruşu, yakınlık ve dokunma şekli. Bu nedenle el sıkışmalar tek başına ele alınamaz, daha geniş sözel olmayan davranışların bir parçası olarak görülebilir. Elimizi uzatma şeklimiz güvenlik, açıklık veya çekingenlik izlenimi verebilir. Bazı çalışmalarda, daha sıkı bir tutuş daha fazla dışa dönüklükle ilişkilendirilirken, daha zayıf bir tutuş daha çok içine kapanık davranışla ilişkilendirilir. Ancak bu tür bağlantılar, bir kişinin kişiliğini el sıkışmaya dayanarak güvenilir bir şekilde yargılamak için yeterince güçlü değildir. Kısa bir jest, başka bir kişinin performansımızı nasıl deneyimleyeceğini etkileyebilir, ancak tek başına gerçekte kim olduğumuzu gösteremez. Başkasının elini tutma şeklimiz, kavrama kuvveti, temasın süresi ve elin konumu farklı izlenimler bırakabilir. Bu nedenle psikologlar çeşitli karakteristik el sıkışma tarzlarına dikkat ederler.
Sağlam fakat çok güçlü olmayan bir tutuş genellikle güvenlik ve kararlılık izlenimi verir. Araştırmalar, daha güçlü bir tutuşun bazı durumlarda daha fazla dışa dönüklük ve deneyimlere açıklık ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ancak burada ölçü önemlidir. Sağlam bir tutuş otomatik olarak kişinin kendinden emin olduğu anlamına gelmediği gibi, daha zayıf bir tutuş da mutlaka birinin güvensiz olduğu anlamına gelmez. Karşılaşmanın tamamı boyunca kişinin bağlamı ve davranış şekli çok daha önemlidir. Karşıdaki kişiyi rahatsız edecek kadar güçlü bir tutuş bambaşka bir izlenim bırakabilir. Güvenlik yerine üstünlük veya hakimiyet gösterme girişimi olarak hareket edebilir. Bazı insanlar ellerini ne kadar güçlü sıkmaları gerektiğine karar veremezler, bu nedenle bu tür davranışları otomatik olarak dürtüsellik veya belirli bir karakterle ilişkilendirmek doğru olmaz. Önemli olan insanın bir an değil, bütün olarak nasıl davrandığıdır. Çok zayıf bir kavrama kalabilir