PAKİSTAN’IN yoksulluk krizi, resmi göstergelerin öne sürdüğünden çok daha derindir. Hükümet ekonomik istikrarı kutlarken, neredeyse her 10 Pakistanlıdan dördü sağlık, eğitim ve yaşam standartlarında yoksunluk çekmektedir.
BM Kalkınma Programı'nın (UNDP) en son rakamları, çok boyutlu yoksulluğu Güney Asya için yüzde 19,3 iken nüfusun yüzde 38,3'ü olarak ortaya koymaktadır. Yakın ülkelere kıyasla daha kötü durumdayız — yoksulluk Hindistan nüfusunun yüzde 16,4'ünü, Bangladeş'in ise yüzde 14,9'unu etkilemektedir. Ancak bu tahminler farklı yıllara ait anketlere dayanmaktadır ve kesin olarak eş zamanlı bir sıralama olarak ele alınmamalıdır. Yine de bu karşılaştırma, kalkınma önceliklerimizin bir suçlaması niteliğindedir.
Pakistan'ın çok boyutlu yoksulluk oranının bölgesel ortalamanın neredeyse iki katı olması, yalnızca düşük gelirlerin bir yansıması değildir. Bu endeks; beslenme, çocuk sağlığı, okullaşma, sanitasyon, içme suyu, elektrik, konut ve diğer zorunlu ihtiyaçlardaki eksiklikleri kapsamaktadır. Bir aile gelir temelli yoksulluk sınırının üzerinde kalacak kadar kazanabilir ancak yine de bu temel ihtiyaçlara erişimden yoksun olabilir. Çok boyutlu yoksulluk çekenler için yoksunluğun şiddeti yüzde 51,7'dir. Nüfusun yüzde 12,9'u ise bu tür bir yoksulluğa karşı savunmasız durumdadır.
Bu durum, milyonlarca insanın hastalık, işsizlik, yükselen gıda fiyatları veya iklimle bağlantılı felaketlerle karşılaştığında akut yoksunluğa düşme riskiyle karşı karşıya olduğu anlamına gelmektedir. Zayıf performansımız, birincil odak noktası enflasyonu kontrol altına almak, döviz rezervi biriktirmek ve mali hedefleri tutturmak olan bir ekonomik stratejinin sınırlarını gözler önüne sermektedir.
Her ne kadar gerekli olsalar da bunlar büyüme ve kalkınmanın yerini tutamaz. Çocuklar okula gidemediğinde, yetersiz beslenme gelişimlerine zarar verdiğinde ve kötü sağlık hizmetleri hane halklarını finansal sıkıntıya sürüklediğinde, bir ekonomi daha yüksek verimliliği sürdüremez. Ekonomik istikrar, yalnızca ödemeler dengesinin korunup korunmadığına veya bütçe açığının daralıp daralmadığına göre değil, insanların yaşamlarını iyileştirip iyileştirmediğine göre değerlendirilmelidir.
Pakistan'ın Hindistan ve Bangladeş ile açılan kalkınma makası, insana yatırım yapılmayan bir istikrarın yoksulluğu kökleştireceğinin bir uyarısıdır.
Dawn gazetesinde 14 Ekim 2026 tarihinde yayımlanmıştır