Birleşmiş Milletler insan hakları ofisi Cuma günü yaptığı açıklamada, BM'nin yasadışı kabul ettiği Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde faaliyet gösteren 61 şirketi daha içeren bir liste yayımladı.
İsrail'in bölgedeki yerleşimci genişlemesi üzerinde baskı kurmak amacıyla firmaların boykot veya yatırım çekme hedefi haline gelebilecek olması, bu veri tabanını son derece hassas kılıyor; bölge 3 milyondan fazla Filistinliye ev sahipliği yapıyor.
İlk olarak 2020'de yayımlanan veri tabanı artık çoğunluğu İsrail'den olmak üzere Fransa, Almanya, Çin ve ABD dahil 10 farklı ülkeden 214 firmayı kapsıyor.
Yeni eklenen firmalar arasında Çinli Syngenta Group'un bir parçası olan İsrailli tarım ilacı üreticisi ADAMA, İsrail merkezli gayrimenkul yatırım holding şirketi Alony Hetz ve İspanyol Salvat Logistica yer alıyor.
Bu şirketler, listede halihazırda bulunan seyahat acentesi Expedia ve ev kiralama şirketi Airbnb gibi firmalara katıldı.
İsrailli yetkililer daha önce listenin yasal olarak çalışan şirketleri haksız yere karaladığını belirtmişti.
İsrail'in diplomatik misyonu Cuma günü yaptığı açıklamada, veri tabanının Yahudi devletine "zulmetmek" amacıyla kurulduğunu iddia ederek, "Bu, İsrail'e karşı otomatik bir çoğunluğa sahip, son derece kusurlu bir kurum tarafından oluşturulmuş çarpık bir mekanizmadır" dedi.
Karakollar çoğalırken Filistinlilere yönelik yerleşimci saldırılarında yaşanan artış, İngiltere, Fransa ve Kanada'nın bu ay yerleşimlerden yapılan ithalatı engellemesine yol açtı.
BM insan hakları ofisi, enerji, gıda, otelcilik, ulaştırma ve tarım gibi sektörlerde faaliyette bulunan şirketleri, ofise sunulan gizli başvurular doğrultusunda değerlendirdi.
Yaklaşık 60 şirket daha değerlendirildi ancak Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkını ihlal eden faaliyetlere dahil olma yönündeki BM kriterlerini karşılamadıkları için listeye alınmadı.
BM web sitesine göre örnekler arasında Filistin binalarını yıkmak için yıkım ekipmanı tedarik etmek, yerleşimler için gözetim sağlamak ve varlıklarını sürdürmelerine yardımcı olan ulaştırma gibi diğer hizmetler yer alıyor.
İngiltere'de kayıtlı çevrimiçi seyahat şirketi Opodo ve İspanya'da yerleşik çevrimiçi seyahat acentesi eDreams dahil olmak üzere diğer şirketler, yeniden değerlendirme talebinde bulunmalarının ardından orijinal listeden çıkarıldı.
BM, bu şirketlerin daha önce listeye dahil edilmelerini haklı çıkaran faaliyetlerde artık yer almadığına inanmak için makul gerekçeler buldu.
eDreams geçen yıl yaptığı açıklamada, bazı konaklama tesislerinin sahipleri tarafından yüklendikten sonra web sitesinde otomatik olarak göründüğünü belirterek, yasadışı İsrail yerleşimlerindeki konaklama ilanlarını geri çektiğini ve engellemeye devam edeceğini bildirmişti.
Filistinliler, Batı Şeria'nın gelecekteki bağımsız bir anvatanın parçası olmasını istiyor.
Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu'nun milliyetçi hükümeti yerleşimcileri büyük ölçüde desteklemiş, militan Hamas grubunun Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği saldırı ve ardından gelen Gazze savaşından bu yana inşaatlar hız kazanmıştır.
Seyahat firması Expedia daha önce "tartışmalı bölgeler" olarak adlandirdiği yerdeki ilanların açıkça etiketlendiğini, uluslararası yasalara ve yaptırımlara uyduğunu ve BM standartları rehberliğinde gelişmiş durum tespitinden geçtiğini belirtmişti.