22 Eylül 1980'de Irak savaş uçakları İran hava limanlarını bombalarken ve Saddam Hüseyin'in tankları İran sınırını geçerken, Lider Ayetullah Ruhullah Humeyni, yeni doğan İslam Cumhuriyeti'nde yaşananlar karşısında dikkat çekici bir şekilde kayıtsız görünüyordu.
Irak'ın saldırısının, İran halkına söylediğine göre, kaçmadan önce "taş atan bir hırsız"dan başka bir şey olmadığını belirtti. Paniğe kapılmak için hiçbir neden olmadığını ve kesinlikle İran'ın büyük bir savaşa girdiğine inanmak için bir neden olmadığını ısrarla vurguladı. Ülkenin silahlı kuvvetleri tehditle başa çıkabilecek kadar kapasiteye sahipti.
Tarih tabii ki, savaşın sekiz uzun yıl boyunca sürdüğü ve tahmini yarım milyon insanın ölümüne yol açtığı gerçeğiyle onu muhteşem bir şekilde haksız çıkardı.
Saddam'ın istilası, derinden bölünmüş bir İran ulusunu bir araya getirdi
Ancak, ardından gelen tüm yıkıma rağmen, Saddam'ın istilası, o sırada henüz bir buçuk yaşında olan İslam Cumhuriyeti'nin kendi başına başaramayacağı bir şeyi de başardı. Tahran'da iktidarı ele geçiren Humeyni'ye veya din adamları sınıfına pek sempati duymayan, derinden bölünmüş birçok insanı içeren İran ulusunu bir araya getirdi.
Neredeyse yarım asır sonra, İran'ın bir yıl içinde İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri ile iki kez çatışmaya girmesiyle birlikte, İranlıların dış düşmana nasıl tepki verdiği sorusu yeniden ön plana çıktı. Ve İran liderleri geçen yılın büyük bir kısmında ülkenin arkalarında birlik içinde durduğu konusunda ısrar etseler de, İran içinde yaşanan olaylar oldukça karmaşık bir hikaye anlatıyor.
Saddam istilasını başlattığında, İran hâlâ Şubat 1979'da Şah Muhammed Rıza Pehlevi'yi deviren devrimi kabullenmeye çalışıyordu. Devrimci hükümet ülke üzerinde kontrolü henüz kurmuştu, rakip siyasi gruplar nüfuz için savaşıyordu ve bir zamanlar Orta Doğu'nun en güçlülerinden biri olan ordu, eski monarşiyle bağlantılı subayların tasfiyeleriyle zayıflatılmıştı.
Eyaletlerde ve farklı etnik gruplar arasında huzursuzluk vardı, din adamlarının yönetimine karşı muhalefet büyüyordu ve yeni İslam Cumhuriyeti hâlâ siyasi rakiplerini ortadan kaldırmanın kanlı işiyle meşgul olmaya devam ediyordu.
Bağdat'tan, Hüseyin, Şattülarap su yolunu ve buradaki kilit petrol tesislerini ele geçirmek de dahil olmak üzere vurmak için doğru anı bulduğuna inanıyordu.
Iraklı diktatör, İran'ın iç kargaşasının hızlı bir askeri zaferi mümkün kılacağını hesapladı, özellikle ülkenin etnik bölünmelerinden yararlanabileceği takdirde. Hüseyin, Irak'a sınırı olan petrol zengini İran eyaleti Huzistan'ın Sünni çoğunluklu Arap nüfusunun, Şii baskıcılarına karşı birliklerini kurtarıcı olarak karşılayacağını umuyordu. Çok büyük bir hata yapıyordu.
İstila eden Irak ordusunu kucaklamak yerine, birçok İranlı Arap, anavatanlarını savunmada yurttaşlarına katıldı. Sürgün edilen Şah'ın oğlu ve eğitimli bir savaş pilotu olan Veliaht Prens Rıza Pehlevi bile, yeni hükümetle olan farklılıkları ne olursa olsun ülkenin toprak bütünlüğünün tehlikede olduğunu kabul ederek, ülkesinin yeni yöneticilerine dönüp İran için savaşma teklifinde bulundu.
İran vatanseverliğinin, İslam Cumhuriyeti'ne olan sadakatten çok daha öteye uzandığı ortaya çıktı.
Humeyni istiladan sadece günler sonra, "Tohumlarla savaşmak için tüm çocuklarımızı göndermeye hazırız" dedi.
Humeyni için savaş, bu vatanseverliği kanalize etme ve yerleştirme fırsatı sağladı