CBC News ve Radio-Canada'nın edindiği bilgilere göre, Liberal hükümet, Trump yönetimiyle geçen yaz ticaret müzakereleri başlamadan hemen önce, ABD yapımı 16 adet UH-60M Black Hawk (Kara Şahin) helikopterinin mütevazı fakat önemli alımını sessizce askıya aldı.
Kanada'nın özel kuvvetleri tarafından kullanılmak üzere tasarlanan hava araçları, ABD'li savunma devi Lockheed Martin'in bir yan kuruluşu olan Sikorsky tarafından üretiliyor.
İç kaynaklara ve savunma sanayiinden edinilen bilgilere göre, bu satın almayı askıya alma kararı, Trump yönetimiyle yaşanan ticaret ve diplomatik gerilimlerle bağlantılı.
İki gizli kaynağa göre, satın alma anlaşması yabancı askeri satışları yürüten ABD Dışişleri Bakanlığı kurumu tarafından onaylanmış ve ticaret müzakerecileri Washington'da buluşmadan önce durdurma emri verilmeden hemen önce kongre onayına gidiyordu.
What tariffs are still in place? Tracking the Canada-U.S. trade war
Should Canada have taken the U.S. deal?
Kaynaklar, kararın kısmen, nihayetinde başarısızlıkla sonuçlanan ticaret görüşmeleriyle ilgili olduğunu belirtti. Bu hamle aynı zamanda federal yetkililerin Kanada ordusunun Amerika Birleşik Devletleri'nden ne satın almayı planladığının envanterini çıkarma yönündeki daha geniş çabasının bir parçasıydı.
ABD Başkanı Donald Trump, yeniden seçilmesinden bu yana Kanada'nın egemenliğini defalarca sorguladı. Trump ayrıca Kanada'ya karşı çelik, alüminyum ve otomotiv imalatı gibi kilit sektörlere tarifeler uygulayarak büyük bir ticaret savaşı başlattı.
Birkaç kaynak, Kanada'nın Amerika Birleşik Devletleri'ne olan askeri bağımlılığını azaltmaya çalışırken, hükümetin rekabetçi bir ihale süreci olmaksızın Amerikan helikopterlerini satın almanın zamanının uygun olmadığına karar verdiğini söyledi.
CBC News, kaynakların kamuoyuna açıklama yetkisi olmadığını belirterek kimliklerini gizli tutuyor.
2025 baharında seçilmesinden bu yana Başbakan Mark Carney, yerli savunma sanayi üretimini artırmayı, Kanada'da faaliyet gösteren yabancı firmalarla ortaklıklar kurmayı ve — yalnızca son çare olarak — doğrudan yurt dışından alım yapmayı bir öncelik haline getirdi.
Black Hawk alımının askıya alınması, Carney hükümetinin yine Lockheed Martin tarafından üretilen F-35 hayalet savaş uçaklarının tam siparişini verip vermeyeceğini incelemeye devam ettiği bir dönemde geldi.
Hükümet, bu planın 2025'in kış sonlarında gözden geçirilmesini emretmişti ve başlangıçta planlandığı gibi 88 savaş uçağının tamamını alıp almayacağına henüz karar vermedi.
Kanada, 16 adet F-35 satın almayı taahhüt etti, ancak bir düzineden fazla uçak için de parça siparişinde bulundu.
Kanada veya diğer ülkeler ne zaman ABD askeri teçhizatı satın alsa, alıcının ABD Yabancı Askeri Satışlar programı aracılığıyla izin istemesi gerekiyor.
Yetkililer tarafından incelenen anlaşma, resmileşmeden önce itiraz etmek için 15 günü olan Amerikan yasa koyucularına gönderiliyor.
Kanada'nın askeri tedarikini denetleyen kurumun sözcüsü, Black Hawk'lar dışındaki seçeneklerin de değerlendirilebileceğini öne sürdü.
Askeri tedarikten sorumlu parlamenter sekreter Stephen Fuhr'un sözcüsü Sofiya Sapeha, "Kanada hükümeti, özel harekat kuvvetlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için seçenekleri değerlendirmeye devam ediyor" dedi.
"Kanada, ilgili ortaklarla iletişim halinde kalmaya ve karar alma için gerekli tüm bilgileri incelemeye devam ediyor."
Geçen ay Polonya'nın Kielce kentinde sergilenen bir Black Hawk helikopteri görülüyor. Bir savunma uzmanı CBC News'e, ABD yapımı helikopterin Arktik operasyonları için oldukça uygun olduğunu belirtti.(Kacper Pempel/Reuters)
Black Hawk helikopterlerinin özel kuvvetlerin yerini alması amaçlanıyor