Arkeologların açıklamasına göre, dünyanın en eski gemi batığı Türkiye açıklarında keşfedildi.
Uzmanlar batığı, Büyük Piramit'in inşa edildiği döneme denk gelen ve Erken Tunç Çağı olarak bilinen 4.400 ila 4.700 yıl öncesine tarihlendirdi.
Geminin ahşap yapısı günümüze ulaşmadı; ancak taşıdığı seramik saklama kapları deniz tabanında duruyordu ve şaşırtıcı bir şekilde bazıları hâlâ içlerinde ne barındırdıklarına dair izler taşıyor.
Gemiyi bulan arkeologlar, yaklaşık 10 metre uzunluğundaki bu teknenin Akdeniz'de kargo taşıyan bir ticaret gemisi olduğunu belirtti.
Akdeniz Araştırma Derneği keşif gezisine liderlik eden Türkiye'deki Akdeniz Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hakan Öniz, "Gemi batığı, deniz tabanında bir zaman kapsülüdür" dedi.
Batık, Türkiye'nin Antalya iline bağlı Kekova Adası kıyılarına yakın bir konumda yer alıyor. Eserler, dalgaların yalnızca 30 metre altında, su altındaki bir eğim boyunca saçılmış durumda.
Keşifte üç büyük taş çapanın yanı sıra amfora adı verilen 30'dan fazla seramik saklama kabı bulundu.
Geminin ahşap kısmından hiçbir şey kalmamış olması, organik malzemelerdeki bir karbon türünü ölçen radyokarbon tarihleme gibi tekniklerin yaş tespitinde kullanılamayacağı anlamına geliyordu.
Bunun yerine arkeologlar amforaların şeklini analiz etti. Çömlek stilleri zaman içinde değiştiğinden, farklı biçimler belirli dönemlerle ilişkilendiriliyor.
Kekova seramikleri; iki kulplu, ortasında bir çıkıntı bulunan ve düz tabanlı olmasıyla ayırt edici özellikler taşıyor.
Öniz, bu tasarımın Mısır ve Orta Doğu'da gün yüzüne çıkarılan ve 4.400-4.700 yıllık olduğu bilinen diğer amforalarla eşleştiğini söyledi.
"Süsleme tekniklerini karşılaştırdığımızda... batığımızın Erken Tunç Çağı'na ait olduğunu kesin olarak söyleyebiliriz. Bu %100 böyledir."
Keşif ekibinin dalgıçları, su altında binlerce yıl kaldıktan sonra artık titizlikle koruma altına alındıkları yüzeye çıkardılar.
Avustralya'daki Macquarie Üniversitesi'nden arkeolog Dr. Karin Sowada, çıkarıldıktan sonra amforaları inceledi. Bazıları sağlamdı ve içinde hâlâ akışkan, parlak bir kalıntı bulunduğunu görmekten şaşkınlık duydu.
Sowada, "İçeriye baktım ve neredeyse bayılıyordum. Ne kadar çok [kalıntı] görülebildiğine inanamadım. Sadece lekelerden ibaret değildi... bu malzemenin büyük bir kısmı hâlâ duruyordu" dedi.
Ekip şu anda amforaların içinde tam olarak ne taşındığını bulmak için çalışıyor.
Sowada, "Zeytinyağı olabilir, şarap olabilir, ağaç reçineleri olabilir" dedi.
"[Kalıntının] aslında kavanozların yeniden kullanılmasının bir sonucu olması da mümkündür. Yani, bu kavanozlar devasa boyutlarda - öyle hemen bir yere gönderip bir daha görmeyeceğiniz şeyler değil. İnsanlar varışta bu kavanozları boşaltmış ve potansiyel olarak bunları uzun yıllar boyunca kullanmış olabilirler."
Batık ve kargosu aynı zamanda antik dünyadaki ticarete de ışık tutuyor.
Arkeologlar geminin Akdeniz'in doğu kıyısındaki bir yerden yola çıktığını ifade ediyor.
Uzmanlar, geminin günümüzün kuzeybatı Türkiye'sinde bulunan antik Truva kentine ya da Girit'teki Minos uygarlığına mal taşıdığına inanıyor.
Deniz yoluyla seyahat etmek, özellikle güçlü akıntıların ve rüzgarların pek çok geminin batmasına yol açtığı Kekova Adası çevresinde büyük tehlikeler barındırıyordu.
Bölgede yüzlerce batık bulunuyor ve Akdeniz Araştırma Derneği bunları bulma ve inceleme konusunda uzmanlaşıyor.
Öniz, batığa daldığında aklından geçen ilk şeyin bu tekneyle bağlantısı olan insanların yaşamları olduğunu söylüyor:
"Bu nesnelere 5.000 yıldan sonra dokunan ilk insanlar biziz."