Rus bilim insanlarının mikroelektronik, büyük veri tabanlarının geliştirilmesi, ilaç ve malzeme üretimi ile uzay ve lazer teknolojileri alanlarında gurur duyacakları çok şey olduğunu belirten Rusya Bilimler Akademisi Başkanı Gennady Krasnikov, RIA Novosti'ye açıklamalarda bulundu. Ajansa verdiği röportajda akademisyen; yapay zekanın evriminin önündeki engelleri ve sinir ağlarının temel zaaflarını sıralayarak bilgisayarların geleceği, kişiselleştirilmiş kanser aşıları üzerindeki çalışmalar, insansız hava aracı sürüleri, uzay araştırmaları ve iklim değişikliğinin sonuçları hakkında konuştu. Söyleşi Vladimir Sychev ve Dilyara Solntseva tarafından gerçekleştirildi.
– Gennady Yakovlevich, geçtiğimiz yılın sonuçları açısından Rus uzmanların mikroelektronikteki başarıları neler olarak kabul edilebilir?
– Aktif olarak gelişmeye başlayan elektronik makine imalatı alanında da övünebileceğimiz çok şey var. Büyük bilimsel kolektiflerimiz birkaç yeni makine tanıtecek. Kuantum hesaplama dahil olmak üzere birçok alanda sonuçlar gösterilecek.
– Rus şirketlerinin başarılarından bahsettiniz. Peki nasıl oldu da mikroçiplerin ve yarı iletkenlerin büyük bir kısmı bizim ülkemizde değil de Tayvan'da üretiliyor?
– Sadece Tayvan'da değil. Çin şu anda oldukça büyük bir atılım yapıyor. Güney Kore ve Japonya da aktif olarak gelişiyor. Bizde ise bir döneme kadar ülkede şöyle bir felsefe hâkimdi: Almak varken neden kendimizde üretelim, böylesi daha kolay. Mikroelektronik ayrı bir sektördür, tamamen farklı bir yaklaşım ve devasa yatırımlar gerektirir. Tek bir temiz oda veya mikroelektronik fabrikası on milyarlarca dolar demektir. Bunlar uzun vadeli yatırımlardır ve garantili bir satış pazarınızın olması gerekir. Devlet de aktif olarak yer almalıdır çünkü piyasa mekanizmaları burada çalışmaz. Bugün büyük çaba sarf edilmekte ve işler daha iyiye doğru değişmektedir.
– Dünyada şu anda kuantum ve foton işlemci teknolojileri aktif olarak gelişiyor. Bunlar şimdiden klasik bilgisayarların yerini almaya başladı mı?
– Her alanın avantajları ve kısıtlamaları vardır. Kuantum bilgisayarlarının klasik bilgisayarlardan daha etkili olmadığı bir dizi görev bulunmaktadır. Örneğin, makine öğrenimi yöntemlerinin gerektirdiği büyük veri tabanlarıyla çalışmak gibi. Ancak bütün dünya bugün, kuantum bilgisayarının daha verimli bir şekilde kullanılabileceği görevleri arıyor. Bu birinci sorundur.
İkinci sorun ise: Büyük yatırımlara ve büyük umutlara rağmen, son 30 yılda kuantum bilgisayarları alanında mikroelektroniğin aksine henüz tek bir tahmin bile doğrulanmadı. Bu nedenle gelecekte bu sistem yine de hibrit bir bilgisayar olacaktır. Temelinde klasik bir bilgisayar yer alacak, ancak şu anda aktif olarak aranan belirli görevler kuantum hesaplamalarına devredilecektir. Fotonik hesaplama makinelerine gelince, onların da belirli artı ve eksileri vardır. Eksilerinden biri, hesaplamaların en yüksek doğruluğa sahip olmamasıdır. Kesin hesaplamanın o kadar da önemli olmadığı ve %95-99 doğruluk oranının yeterli olacağı yapay zeka yöntemlerinde bu teknolojilerin uygulama alanı bulmasının nedeni tam da budur.
Fotonik teknolojilerinin temel avantajı ise belirli görevleri çözerken kat kat daha verimli enerji tüketimi sağlamasıyla ilgilidir. Fotonik işlemcilerin gelişiminin de hibrit yaklaşımlarla bağlantılı olacağını görüyoruz. Şimdilik temelini "klasik" mikroelektroniğin gelişimi oluşturuyor. Bunu "Mikroelektronik" forumunda dile getirdik. 2040'lı yıllarda mikroelektroniğin nasıl görüneceğini, entegre devrelerin topolojik boyutları, hız ve entegrasyon açısından başarısının ne olacağını tartıştık. Ve büyüme oranlarının devam edeceğine inanıyoruz...