Ukrayna, Rusya'ya karşı yürütülen savaşta en büyük ekonomik ve askeri müttefiki olan Almanya'nın çıkarlarına mı saldırdı? Bu, Çarşamba günü Hamburg'da başlayacak tarihi bir davanın gidişatını belirleyecek büyük soru. 50 yaşındaki Ukrayna vatandaşı Serhii Kuznetsov, sivil bir altyapıya patlayıcılarla saldırarak savaş suçu işlemek ve Alman kamu hizmetinin işleyişini aksatmak suçlamalarıyla hakim karşısına çıkacak.
Savcılığa göre Kuznetsov, Eylül 2022'de Nord Stream 1 ve Nord Stream 2 deniz altı doğalgaz boru hatlarını sabote eden Ukraynalı makamların emir altındaki özel kuvvetler ekibinin lideriydi. Nord Stream, Rus doğalgazını Baltık Denizi üzerinden Almanya'ya taşıyan Alman özel şirketleri ve Rus devlet şirketlerinden oluşan bir konsorsiyumdur. Federal Savcılık, boru hattının Almanya'nın gaz ihtiyacının %50'sini karşıladığını vurgulamaktadır.
Kuznetsov; daldırma operasyonunu gerçekleştiren dört profesyonel dalgıç, bir patlayıcı uzmanı ve grubu sabotaj bölgesine taşıyan teknenin kaptanından oluşan bir gruba liderlik etmekle suçlanıyor. Danimarka'nın Bornholm adası yakınlarında, 80 metre derinlikte, her iki boru hattının bölümlerini tahrip eden ve onları devre dışı bırakan çeşitli patlayıcı yükleri infilak ettirdiler.
O dönemde Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nde yüzbaşı olan Kuznetsov liderliğindeki ekip, Almanya'nın Baltık kıyısından bir yelkenli kiraladı. Savcılık, Rus işgalinin ilk yılı olan 2022'de bu kıdemli askerin, düşman topraklarında sabotaj yapmakla görevli bir özel kuvvet komando birliğinde subay olduğunu belirtiyor. Ukrayna medyasında röportaj yapılan silah arkadaşlarının ifadeleri de bunu doğruladı.
Savcılığa göre, yelkenliyle önce Danimarka kıyılarına, ardından Polonya kıyılarına yaklaşan ekip, 26 Eylül 2022'de sabotajı gerçekleştirdi. Faillerin tespit edilmesinde, çeşitli limanlardaki geçiş kanıtları kilit rol oynadı. Sahil kasabası Wiek'te, saldırı için malzemeleri yükledikleri kamyonetin fotoğrafını çeken bir tatilci, grubun kendisine şüpheli görünmesi nedeniyle polise ihbarda bulunduğunu beyan etti.
Benzer bir durum, sahil güvenlik ekiplerinin Alman bayraklı bir teknede turistik görünmeyen farklı milletlerden Doğu Avrupalı vatandaşların bulunmasını olağan dışı bularak botu denetlediği Polonya'nın Kolobrzeg limanında da yaşandı. Saldırının şüpheli failleri sahte pasaportlarla seyahat ediyordu. Kuznetsov ise Ukrayna pasaportuyla ancak farklı bir isim kullanarak seyahat etmişti.
Savcılık, bu pasaportun kendisine "Ukrayna gizli servisleri" tarafından sağlandığını kesin olarak kabul ediyor. Kuznetsov, Ukrayna Güvenlik Servisi (SSU) üyesiydi. Bununla birlikte, Almanya'da kiralandığı şirkete iade edilen teknede bırakıldığı iddia edilen deliller de en az bunlar kadar önem taşıyor: Patlayıcı kalıntıları, parmak izleri ve Kuznetsov ile diğer şüpheli Volodímir Zhuravliov'un DNA örnekleriyle uyuştuğu iddia edilen numuneler.
Zhuravliov, Almanya'ya iade edilmek üzere Ağustos ayından bu yana Hırvatistan'da gözaltında tutuluyor. Varşova'da yaşayan Zhuravliov, operasyonda bilinen bir askeri rütbesi olmasa da muhtemelen yer alan profesyonel dalgıçlardan biriydi. Almanya, 2025 yılında hakkında uluslararası tutuklama emri çıkarrmıştı. Polonya makamları Zhuravliov'u tutuklamış, ancak hakim, Nord Stream'in meşru bir askeri hedef olduğunu öne sürerek iade talebini reddetmişti. Aynı argüman Kuznetsov'un avukatları tarafından da savunulmaktadır.