İnternet kullanıcıları, yedi Cornell Üniversitesi öğrencisini cinsel saldırıyla suçlayan bir kadının kimliğini ortaya çıkarmaya çalıştığında, sosyal medya kullanıcıları “Ben Jane Doe'um” diyerek karşılık verdi. Bu hareket, kurbanı suçlamaya karşı viral bir direnişe dönüşürken, mesajı Singapur'da da karşılık buluyor.
Bu ses dosyası bir yapay zeka aracı tarafından oluşturulmuştur.
Neden bahsediyoruz? "Ben Jane Doe'um" hareketinden.
Jane Doe kimdir? Jane Doe, cinsel saldırı mağdurları da dahil olmak üzere hukuki davalarda kadınların kimliğini korumak için yaygın olarak kullanılan takma bir addır.
Kulak yabancı gelmiyor. "I Am Jane Doe" başlığını taşıyan 2017 yapımı bir belgesel, kapatılmış olan ilan sitesi Backpage.com aracılığıyla ticari amaçlı cinsel tacize uğrayan ergenlik çağındaki kızları için adalet arayan bir grup Amerikalı annenin mücadelesini konu alıyordu.
Peki bu Jane Doe kimi temsil ediyor? Kendisi, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Sarmaşık Sarayı (Ivy League) kurumlarından biri olan Cornell Üniversitesi'nde lisans öğrencisiyken, 2024 yılında yedi erkeğin cinsel saldırısına uğradığını iddia eden kadındır.
Bu erkekler üniversitenin Chi Phi kardeşlik kulübünün üyesiydi. Açtığı dava dilekçesine göre, kendisine baskı yapılarak uyuşturucu verilmiş ve bilinci yerindeyken değilken cinsel saldırıya uğramıştır.
Eski Cornell öğrencisi, Eylül 2026'da yedi erkek, Cornell Üniversitesi, Chi Phi kulübü ve diğer taraflara karşı bir hukuk davası açtı. İddialar mahkemede kanıtlanmadı ve bu yazının yazıldığı an itibarıyla "Cornell 7" olarak adlandırılan yedi erkek hakkında hiçbir ceza davası açılmadı. Ceza soruşturması Eylül ayında yeniden açıldı.
"Ben Jane Doe'um" hareketi nasıl başladı? Rahatsız edici bir şekilde, bazı internet kullanıcıları kurbanın kimliğini ortaya çıkarmaya çalıştı. Bu çabalar, birkaç kadın yanlışlıkla Jane Doe olarak tanımlanmasına ve sonucunda taciz ve tehdit edilmelerine yol açtı.
Buna karşılık, çoğunluğu kadın olan insanlar sosyal medyada “Ben Jane Doe'um” açıklaması yapmaya başladı. Bazı erkekler de katıldı.
Mağdurla dayanışma ifade etmenin ötesinde bu hareket, sosyal medyayı paylaşımlarla doldurarak Jane Doe'nun anonimliğini korumayı ve böylece çevrimiçi aramalar yoluyla onu kimliklendirmeye çalışanların işini zorlaştırmayı amaçladı.
Bazı katılımcılar ayrıca okul kampüsleri ve evler dahil olmak üzere çeşitli alanlarda kendi cinsel saldırı ve taciz deneyimlerini paylaştı.
Ancak bu olay Amerika'da gerçekleşti. Bunun Singapur ile ne ilgisi var? Aslında oldukça çok. Cinsel şiddet, taciz ve bunları mazur gören tutumlar sadece Amerika'ya özgü sorunlar değildir. Singapur'un da bu tür olaylarla ilgili rahatsız edici bir geçmişi var.
Nasıl yani? 40.000'den fazla üyesi bulunan ve kız ile kadınların müstehcen görüntü ve videolarını yaymak için kullanılan kötü şöhretli SG Nasi Lemak Telegram grubunu hatırlıyor musunuz?
Ya da polisin kadın okul arkadaşlarının derin sahte (deepfake) çıplak görüntülerini oluşturup yayan öğrencileri soruşturduğu 2024 yılındaki Singapur Spor Okulu vakasını?
Üniversite öğrencilerinin dahil olduğu gözetleme (voyeurizm) vakaları da yaşandı; bunlar arasında üniversitenin disiplin prosedürlerinin gözden geçirilmesine yol açan Ulusal Singapur Üniversitesi skandalı ve cinsel tacize uğrayan birkaç kadın özel kiralık araç şoförü de yer alıyor.
Bunlar farklı koşullara sahip farklı suçlardır. Ancak rıza, mahremiyet, kadınların ve kız çocuklarının cinsel nesneleştirilmesi gibi ortak meselelere ve ayrıca kurumların ile toplulukların sınırlar ihlal edildiğinde nasıl tepki verdiğine temas etmektedir.
İnsanlar neden hâlâ cinsel şiddeti mazur görüyor veya en aza indiriyor? Bunun bir açıklaması, hak savunucularının tecavüz kültürü olarak adlandırdığı; cinsel şiddeti normalleştiren, önemsizleştiren veya mazur gören ya da sorumluluğu başkasına atan tutum ve davranışlardır.