Litvanya, Belarus ve Rusya'nın Kaliningrad bölgesiyle sınır komşusu olarak NATO'nun doğu kanadında yer almaktadır. Rusya'nın 2022'nin başlarında Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalini başlatmasından bu yana güvenlik, ülkenin temel siyasi önceliklerinden biri haline gelmiştir.
42 yaşındaki Mindaugas Sinkevicius kısa süre önce başbakanlık görevini üstlenmiş ve aynı zamanda orta sol siyasi güç olan Litvanya Sosyal Demokrat Partisi'nin liderliğini yürütmektedir. DW'ye verdiği özel röportajda, Avrupa genelinde, özellikle de Batı Avrupa'da popülist ve aşırı sağcı partilerin artan popülaritesinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Ancak tablonun daha karmaşık olduğunu savunarak, birkaç Avrupa ülkesindeki Sosyal Demokrat hükümetlere ve diğer yerlerdeki merkez sola yeniden verilen destek işaretlerine dikkat çekti.
Litvanya için Ukrayna'daki savaş, ülkenin kendi güvenliğiyle doğrudan bağlantılıdır. Ülke, topraklarına Belarus'tan giren insansız hava araçları (İHA) içeren bir dizi olay, araçsallaştırılmış göç ve hava balonlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Sinkevicius, bu gelişmelerin Avrupa genelinde daha geniş bir güvensizlik duygusuna katkıda bulunduğunu söyledi.
"Politikacılar olarak topluma gerçeği söylemek zorundayız" diyen Sinkevicius, hava savunmasını Litvanya'nın en acil güvenlik önceliği olarak tanımladı.
"Litvanya'nın hava sahası, NATO'nun ortak hava sahasıdır. Litvanya semaları NATO semalarıdır" diyen Sinkevicius, sözlerini şöyle sürdürdü: "Eğer Litvanya semaları güvendeleyse, NATO'nun semaları da büyük ölçüde korunuyor demektir."
Sinkevicius, tehdidin ulusal sınırların ötesine geçtiğine dikkat çekerek Litvanya'nın müttefiklerinden daha büyük bir dayanışma arayışında olduğunu belirtti. İHA'ları içeren bir dizi olay diğer Avrupa ülkelerini de etkilemiştir.
Sinkevicius, NATO üyeliğinin Litvanya'nın sadece müttefiklerine güvenebileceği anlamına gelmediğinin altını çizdi. Kolektif savunmanın ancak bireysel üyelerin katkıda bulunmaya hazır olması durumunda işleyebileceğini savundu.
NATO paktına atıfta bulunarak, "Elbette Madde 5 var. Elbette kolektif savunma var" dedi ve ekledi: "Ancak aynı zamanda, ortaklarımıza, komşularımıza ve ittifaklara yalnızca güvenmek yerine, belirli şeyleri kendimiz yapmalıyız."
Litvanya için bu durum, NATO ve bölgesel ortaklıklar aracılığıyla çalışmaya devam ederken kendi caydırıcılık kapasitesini güçlendirmek anlamına geliyor. Ayrıca Kuzey Avrupa ülkeleri ile Baltık devletleri arasındaki işbirliği için önemli bir çerçeve olarak Kuzey-Baltık Sekizlisi'ni veya NB8'i işaret etti.
Sinkevicius, Avrupa ülkelerinin geleneksel askeri teçhizat ile İHA'lar gibi daha yeni teknolojiler arasında seçim yapması gerektiği fikrini reddetti.
"Bazen bu meselelerin birbirine karşı konumlandırıldığını görüyoruz: İHA'lara karşı tanklar" diyen Sinkevicius, "Ben ikisine de ihtiyacımız olduğunu söylüyorum" ifadelerini kullandı.
Ancak Litvanya başbakanı için askeri teçhizat yalnızca belli bir yere kadar etkilidir. Sinkevicius, "Eğer toplum kendini güvende hissetmiyorsa, insanlar devletle bir bağ hissetmiyorsa, ne İHA'lar ne de tanklar bizi koruyacaktır" dedi.
Sinkevicius'a göre bu bağ, savunmanın yanı sıra sosyal politika ile de bağlantılıdır. Devletin işsiz, hasta veya başka şekillerde dezavantajlı durumda olan insanları da desteklemesi gerektiğini savundu.
Bu argüman, Litvanya Sosyal Demokrat Partisi'nin lideri olarak Sinkevicius için daha geniş bir meydan okumayı yansıtmaktadır. Geleneksel olarak Sosyal Demokratlar savunmadan ziyade sosyal politika, eğitim ve sağlığa daha fazla odaklanmışlardır. Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı siyasi ortamı değiştirerek Avrupa'daki merkez sol hükümetleri ulusal güvenliği gündemlerinde çok daha üst sıralara taşımaya zorlamıştır.
Sinkevicius, karşılarındaki zorluğun sosyal demokrasinin ilkelerinden vazgeçmeden savunma kapasitesini artırmak olduğunu belirtti.