İsrail'den yatırım tasfiyesi meselesi, milletvekillerinin geçen yıl kabul edilen ve bağlayıcılığı olmayan bir halk oylaması sorusunun nasıl uygulanacağını tartışmayı planlamasıyla birlikte salı gecesi Massachusetts'teki Somerville Şehir Konseyi'nin gündemine geri dönüyor.
Eski bir Yahudi nüfusa sahip olan ve 84.000'den fazla kişinin yaşadığı bu şehirdeki yatırım tasfiyesi hamlesi bölge halkını ikiye böldü. Somerville; Harvard Üniversitesi'ne ev sahipliği yapan Cambridge ile Tufts Üniversitesi kampüsünü paylaştığı Medford şehirlerinin arasında yer alıyor.
Kasım 2025'teki halk oylamasında İsrail'den yatırım tasfiyesini öngören 3 numaralı Soru %55,7 oranında kabul edildikten sonra, Şehir Konseyi aynı ay içerisinde, halk oylamasının hedeflerini hayata geçirecek bağlayıcı bir belediye kanunu doğrultusunda bir yıl içinde çalışmayı taahhüt eden bir karar tasarı sını onaylamıştı.
Haziran ayında sunulan ilk tasarı, şehrin; aralarında İsrail'in de bulunduğu ve konsey tarafından uluslararası hukuku ihlal ettiği belirtilen unsurları destekleyen şirketlerden yatırım yapmasını ya da bu şirketlerden iş gücü, hizmet ve mal tedarik etmesini yasaklayacaktı.
Providence'ta kasım ayındaki halk oylamasını bekleyen yatırım tasfiyesi teklifinin veya Medford şehir konseyi tarafından 2025 yılında kabul edilen bağlayıcı insan hakları yatırım tasfiyesi kanununun aksine, Somerville'in kanun tasarısı özel olarak İsrail ve Filistin'i zikretmektedir.
Bağlayıcı bir kanun tasarısı yönündeki baskılara yanıt olarak Somerville'deki 74 kayıtlı seçmen, şehrin üzerindeki etkisine dair endişelerini dile getirerek, nihai bir adım atılmadan önce eylül ayında gerçekleştirilen bir duruşma için dilekçe sundu. Konu şimdi salı gecesi toplanacak olan şehrin Yasama Meseleleri Komitesi'ne taşındı.
Yatırım tasfiyesine karşı çıkan gruplar arasında, eylül ayındaki dilekçeyi sunan ve kanun tasarısı sonucunda “farklı geçmişlere sahip Yahudi, İsrailli ve diğer sakinlerin hissettiği aidiyet ve güvenlik duygusunun” risk altında olduğunu belirten Shalom Somerville de yer alıyor.
Shalom Somerville'in kurucu ortağı ve başkanı Sam Gechter, tasarının İsrail'i destekleyen Yahudileri hedef aldığını ve bunun da tasarıyı antisemitik kıldığını ifade etti. Anti-Defamation League (İftira ve İnkarla Mücadele Ligi - ADL) ile Louis D. Brandeis İnsan Hakları Hukuku Merkezi tarafından hazırlanan bir mektuba göre, Kıdemli Belediye Hukuk Sorumlusu David Shapiro da Kasım 2024'te böyle bir kanun tasarısının “muhtemelen geçersiz olacağı” yönünde görüş bildirmişti.
Gechter, “Bunun inanılmaz derecede irrasyonel olduğunu düşünüyorum” diyerek tasarının hükümetin icraatlarını yavaşlatacağını öne sürdü ve ekledi: “Ancak benim için en önemli husus, Yahudilerin Somerville'de kendilerini istenmeyen biri gibi hissetmelerine neden olmasıdır.”
Yerel bir kuruluş olan Somerville for Palestine (S4P), hem halk oylaması sorusunun hem de destekleyici şehir meclisi üyeleri Ben Ewen-Campen, Ben Wheeler, Wilfred N. Mbah ve Jon Link ile işbirliği içinde grubun geliştirdiği kanun tasarısının arkasındaki itici güç olmuştur. S4P liderliği ve Yahudi Grubu'nun bir üyesi olan Mo Katz-Christy, “İnsanların oy verdiği şey bu” dedi ve ekledi: “Halkın iradesini takip etmek istiyoruz.”
ADL, haziran ayında kanun tasarısını kınayan bir açıklama yayımladı. Kuruluş ayrıca Brandeis Merkezi ile güç birliği yaparak teklifin dış işlerine anayasaya aykırı bir müdahale olduğunu belirten bir mektuba imza attı.
Diğer Yahudi kuruluşları ise aynı fikirde değil. Boston Yahudi Barış Sesi (Jewish Voice for Peace Boston) örgütü, bu önlemleri desteklemek için S4P ile yakın bir şekilde çalıştı. JVP'nin kıdemli üyelerinden Eli Gerzon, “Bu itirazların geçerliliği olduğunu düşünmüyorum” diyerek şu ifadeleri kullandı: “Bir Yahudi örgütü olarak, 'bir daha asla' sözünün gerçekten de ifade ettiği anlama gelmesiyle özellikle ilgileniyoruz: Bir daha asla, bir Holokost'un, bir soykırımın yaşanmasına asla izin vermeyeceğiz.”