Çarşamba günü İsrail'in Gazze sınırındaki gökyüzü aydınlanmaya başlarken, Kfar Aza halkı kibutzun merkezindeki cephaneliğe doğru sessizce yürüdü.
7 Ekim 2023 tarihinde saat 07:00'den kısa bir süre sonra, Hamas liderliğindeki saldırganlar topluluğun 14 üyeli sivil savunma timinin yarısını işte burada öldürmüştü. Onlar, o gün topluluktan öldürülen 64 kişi ve kaçırılan 19 kişi arasındaydı.
Bu saldırıların acısı burada hâlâ taze. Ancak üç yıl geçmesine rağmen, İsrail'in güvenlik başarısızlığının bedelini başka kimin ödemesi gerektiğine dair sorular var.
Kfar Aza'dan kardeşi ve yeğeni öldürülen, diğer dört akrabası ise kaçırılan Inbar Goldstein, "Ülkemin sorumluluk almasını istiyorum" dedi.
7 Ekim saldırısı, İsrail'in 1948'deki kuruluşundan bu yana yaşadığı en ölümcül saldırıydı. Sınır telini aşarak bölgedeki topluluklara saldıran silahlı kişiler güney İsrail genelinde yaklaşık 1.200 kişiyi öldürdü. 251 kişi daha rehin olarak Gazze'ye götürüldü.
İsrail'in en büyük güvenlik başarısızlığının üzerinden üç yıl geçmesine bunun nasıl gerçekleşmesine izin verildiğine dair hâlâ bağımsız bir devlet soruşturması yok.
Ve bu başarısızlığın yaşandığı sırada başta olan adam - Başbakan Binyamin Netanyahu - aynı kampanya vaadiyle yeniden seçime giriyor: İsrail'i düşmanlarından korumakta herkesden daha güçlü ve sert olmak.
Goldstein, "Kimse [saldırının] köklerini araştırmadı. Bu 7 Ekim'de başlamadı veya bitmedi - bu uzun bir terk edilmişlik süreci" dedi.
Saldırının kendisinden ötürü Hamas'ın taşıdığı sorumluluğun yanı sıra İsrail'de; ülkenin istihbarat başarısızlığına neyin yol açtığı, saldırılara giden süreçte askeri ve siyasi liderlere hangi bilgilerin aktarıldığı ve Netanyahu'nun kendisinin ne bildiği konusunda giderek artan sorular bulunuyor.
Aylar öncesinden, Gazze sınırı boyunca şüpheli faaliyetleri izlemek üzere üslere yerleştirilen genç kadın askerler, olası bir saldırı hazırlığı hakkında üstlerini uyarmıştı.
Onlardan biri de Roni Eshel'di. Kfar Aza'nın hemen yanındaki Nahal Oz'da silahlı kişilerin üssü basması sonucu birliğinden diğer 14 üye ile birlikte öldürüldü.
Amcası Elad Levy bana, "Çok fazla soru var" dedi. "Mısırlılar başbakanı uyarıyor muydu? BAE'liler uyarıyor muydu? Netanyahu'nun görmezden geldiği başka uyarılar yok muydu? Sadece o günü değil, bir yıl öncesini ve ondan önceki beş yılı ne olduğunu bulmalıyız."
Sözlerine şöyle devam etti: "Gerçek net olmalı. Eğer bunu soruşturmazsak, bu tekrar tekrar yaşanacak."
Onlar İsrail'in 'sınırdaki gözleri'ydi - uyarıları duyulmadı
Geçtişimiz üç yıl içinde, Netanyahu'ya kendi güvenlik şefi ve bölge komşuları tarafından yapılan ve kendisinin reddettiği uyarılara dair raporlar artış gösterdi.
Geçen ay İsrail'in Haaretz gazetesi yeni bir kitaptan alıntılar yayınlayarak, BAE liderinin saldırıdan 10 gün önce Netanyahu'yu arayarak Hamas'ın büyük bir operasyon planı hakkında uyardığını iddia etti.
Netanyahu'nun ofisi haberi "mutlak bir yalan" olarak reddetti ve gazeteye dava açacağını belirtti.
Netanyahu'nun Likud partisinden bir üye olan Amir Ohana geçen ay sosyal medyada yayınlanan bir videoda, Gazze'deki eski Hamas lideri Yahya Sinwar sadece bir avuç insana söylemişken, Netanyahu'nun saldırıyı bilmiş olabileceğini öne sürmenin "akıl almaz ve saçma" olduğunu söyledi.
Ohana, İsrail başbakanının o günden bu yana Orta Doğu'yu yeniden şekillendirdiğini ve "İsrail içinden ve dışından sesler kendisine durmasını söylerken bile" bundan vazgeçmediğini belirtti.
Netanyahu suçlamaları...