Litvanya, Belarus ve Rusya'nın Kaliningrad bölgesiyle sınır komşusu olarak NATO'nun doğu kanadında yer almaktadır. Rusya'nın 2022'nin başlarında Ukrayna'ya karşı başlattığı tam ölçekli işgalin ardından güvenlik, ülkenin merkezi siyasi önceliklerinden biri haline gelmiştir.
42 yaşındaki Mindaugas Sinkevicius geçtiğimiz günlerde başbakanlık görevini devralmış ve aynı zamanda orta sol çizgideki ılımlı bir siyasi güç olan Litvanya Sosyal Demokrat Partisi'nin liderliğini yürütmektedir. DW'ye verdiği özel röportajda, Avrupa genelinde, özellikle de Batı Avrupa'da popülist ve aşırı sağcı partilerin artan popülaritesinden endişe duyduğunu söyledi. Ancak tablonun daha karmaşık olduğunu savunarak, birkaç Avrupa ülkesindeki Sosyal Demokrat hükümetlere ve diğer yerlerdeki merkez sola yeniden verilen destek sinyallerine işaret etti.
Litvanya için Ukrayna'daki savaş, ülkenin kendi güvenliğiyle yakından bağlantılıdır. Ülke, Belarus'tan topraklarına giren insansız hava araçları (İHA), araçsallaştırılmış göç ve hava balonlarını içeren bir dizi olay yaşamıştır. Sinkevicius, bu gelişmelerin tüm Avrupa'da daha geniş bir güvensizlik duygusuna katkıda bulunduğunu belirtti.
"Politikacılar olarak topluma gerçeği söylemek zorundayız" diyen Sinkevicius, hava savunmasını Litvanya'nın en acil güvenlik önceliği olarak tanımladı.
"Litvanya'nın hava sahası, NATO'nun ortak hava sahasıdır. Litvanya semaları NATO semalarıdır" diyen Sinkevicius, "Litvanya semaları güvendeleyse, NATO'nun semaları da büyük ölçüde korunuyor demektir" ifadelerini kullandı.
Sinkevicius, tehdidin ulusal sınırların ötesine geçtiğine dikkat çekerek Litvanya'nın müttefiklerinden daha fazla dayanışma arayışında olduğunu söyledi. İHA'ları içeren bir dizi olay diğer Avrupa ülkelerini de etkilemiştir.
Sinkevicius, NATO üyeliğinin Litvanya'nın sadece müttefiklerine güvenebileceği anlamına gelmediğini vurguladı. Kolektif savunmanın ancak bireysel üyelerin katkıda bulunmaya hazır olması durumunda işe yaradığını savundu.
NATO paktına atıfta bulunarak, "Elbette 5. Madde var. Elbette kolektif savunma var" dedi ve ekledi: "Ancak aynı zamanda ortaklarımıza, komşularımıza ve ittifaklara yalnızca güvenmek yerine, belirli şeyleri kendimiz yapmamız gerekiyor."
Litvanya için bu, NATO ve bölgesel ortaklıklar aracılığıyla çalışmaya devam ederken kendi caydırıcılık kapasitesini güçlendirmek anlamına gelmektedir. Ayrıca Kuzey Avrupa ülkeleri ile Baltık devletleri arasındaki işbirliği için önemli bir çerçeve olarak Kuzey-Baltık Sekizlisi'ne (NB8) işaret etti.
Sinkevicius, Avrupa ülkelerinin geleneksel askeri teçhizat ile İHA'lar gibi daha yeni teknolojiler arasında seçim yapması gerektiği fikrini reddetti.
"Bazen bu meselelerin birbirine karşı konumlandırıldığını görüyoruz: İHA'lara karşı tanklar" diyen Sinkevicius, "İkisini de almamız gerektiğini söylüyorum" dedi.
Ancak Litvanya Başbakanı için askeri teçhizat yalnızca bir yere kadar etkilidir. "Eğer toplum güvende hissetmiyorsa, insanlar devletle bir bağ hissetmiyorsa, ne İHA'lar ne de tanklar bizi koruyacaktır" dedi.
Sinkevicius için bu bağ, savunmanın yanı sıra sosyal politika ile de bağlantılıdır. Bir devletin aynı zamanda işsiz, hasta veya başka şekillerde savunmasız olan insanları desteklemesi gerektiğini savundu.
Bu argüman, Litvanya Sosyal Demokrat Partisi'nin lideri olarak Sinkevicius için daha geniş bir zorluğu yansıtmaktadır. Geleneksel olarak Sosyal Demokratlar savunmadan ziyade sosyal politika, eğitim ve sağlığa daha fazla odaklanmışlardır. Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı siyasi ortamı değiştirerek Avrupa'daki merkez sol hükümetleri ulusal güvenliği gündemlerinde çok daha üst sıralara taşımaya zorlamıştır.
Sinkevicius, karşılarındaki zorluğun sosyal demokrasinin ilkelerinden vazgeçmeden savunma kapasitesini artırmak olduğunu belirtti.