Salı günü yayımlanan görüşünde Venedik Komisyonu, Polonya Cumhurbaşkanı'nın Anayasa Mahkemesi yargıçlarının yeminlerini kabul etmesini ve onların seçimini denetlememesini tavsiye ediyor. Komisyon ayrıca, yargıçların yeminlerinin cumhurbaşkanının katılımı olmaksızın da gerçekleştirilmesine yeşil ışık yaktı.
13 Ekim Salı günü yayımlanan görüşte, "Venedik Komisyonu şu tavsiyelerde bulunmaktadır: Anayasa Mahkemesi yargıçlarının yemin etmesi konusunu düzenleyen ilgili hükümlerin, yasal amacına uygun olarak uygulanmasının sağlanması; böylece Cumhurbaşkanı, Sejm tarafından seçilen yargıçların yeminini herhangi bir seçim prosedürü denetleme hakkı iddia etmeksizin gecikmeksizin almalıdır" deniliyor.
Metinde ayrıca şu ifadelere yer verildi: "Cumhurbaşkanının Sejm tarafından seçilen bir yargıcın yeminini almayı reddetmesi veya bu işlemi geciktirerek olağan yemin prosedürünün tamamlanmasını imkansız kılması durumunda, [şu tavsiye edilmektedir:] cumhurbaşkanının fiziki katılımı olmaksızın, temel unsurlarının korunması şartıyla yemin edilmesine imkan tanınması; bu kapsamda yazılı formda yemin edilmesi, bunun usulüne uygun olarak doğrulanması ve cumhurbaşkanına iletilmesi sağlanmalıdır."
Sivil Koalisyon (KO) Avrupa Parlamentosu Üyesi ve Sejm Adalet ve İnsan Hakları Komisyonu eski üyesi Bogdan Zdrojewski, X platformundaki paylaşımında, "Burada hiçbir kuşku ya da yorum alanı yoktur" değerlendirmesinde bulundu. Zdrojewski, "Cumhurbaşkanı yeminleri kabul etmekle yükümlüdür ve bunu gecikmeden yapmalıdır. Komisyon, kriz durumunda, doğru hukuki formata sahip olması şartıyla yemin etmenin diğer biçimlerine de izin vermektedir. İkinci durumda cumhurbaşkanının varlığı gereksizdir" diye belirtti.
Öte yandan Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) milletvekili ve avukat Bartłomiej Wróblewski, Venedik Komisyonu'nun "Polonya'daki yargıç atama prosedürleri konusunda karar verme yetkisine sahip olmadığını" vurguladı. Wróblewski, "Venedik Komisyonu'nun görüşü sadece kendi duruşudur. Kimseyi bağlamaz" diye ekledi.
Venedik Komisyonu, Avrupa Konseyi'nin anayasa hukuku alanındaki danışma organıdır. Anayasa Mahkemesi yargıçlarının yemin etmesi konusunda görüş talep eden kurum, Avrupa Konseyi Üye Devletlerinin Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmesini İzleme Komitesi (PACE İzleme Komitesi) oldu. Bu komite, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin en önemli daimi komitelerinden biri olup, ana görevi üye devletlerin demokrasinin, hukukun üstünlüğünün ve insan haklarının temel ilkelerine riayet edip etmediğini denetlemektir.
Şu anda Maciej Berek'in Anayasa Mahkemesi yargıçlığına yemin etmesi konusunda bir tıkanıklık (pat durumu) yaşanıyor. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Rafał Leśkiewicz eylül ayında yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin, Sejm tarafından TK yargıçlığına seçilen Maciej Berek'in "resmi gereklilikleri karşıladığını kanıtlayan belgeleri sunması durumunda" yeminini kabul edeceğini belirtmişti. Mesele, yasal stajyerlik deneyimine ilişkin hususlardan kaynaklanıyor. Berek ise yasalarca belirlenen tüm kriterleri karşıladığını vurguluyor.
Maciej Berek, mevcut yasama döneminde Sejm tarafından TK yargıçlığına seçilen sekizinci kişidir. Daha önce seçilen yedi kişiden dördünün yeminini Cumhurbaşkanı Nawrocki kabul etmemiştir. Bunun üzerine bu kişiler Sejm'deki törende "c cumhurbaşkanının huzurunda" formülüyle yemin etmişlerdir. Cumhurbaşkanlığı kanairesi bunu bir yemin olarak tanımamakta, TK Başkanı Bogdan Święczkowski ise bu dört yargıcın karar vermesine izin vermemektedir. Kaynak: PAP