Litvanya, Belarus ve Rusya'nın Kaliningrad bölgesiyle sınır komşusu olarak NATO'nun doğu kanadında yer almaktadır. Rusya'nın 2022'nin başlarında Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalini başlatmasından bu yana güvenlik, ülkenin en temel siyasi önceliklerinden biri haline gelmiştir.
42 yaşındaki Mindaugas Sinkevicius kısa süre önce başbakanlık görevini devralmış ve aynı zamanda orta sol siyasi güç olan Litvanya Sosyal Demokrat Partisi'nin liderliğini yürütmektedir. DW'ye verdiği özel röportajda, Avrupa genelinde, özellikle de Batı Avrupa'da popülist ve aşırı sağcı partilerin artan popülaritesinden endişe duyduğunu söyledi. Ancak aynı zamanda, Avrupa'nın çeşitli ülkelerindeki Sosyal Demokrat hükümetlere ve merkez sola yönelik yeniden canlanan destek işaretlerine dikkat çekerek tablonun daha karmaşık olduğunu savundu.
Litvanya için Ukrayna'daki savaş, kendi güvenliğiyle doğrudan bağlantılıdır. Ülke, topraklarına Belarus üzerinden giren insansız hava araçları (İHA), araçsallaştırılmış göç ve hava balonlarını içeren bir dizi olay yaşamıştır. Sinkevicius, bu gelişmelerin Avrupa genelinde daha geniş bir güvensizlik duygusuna katkıda bulunduğunu belirtti.
Sinkevicius, hava savunmasını Litvanya'nın en acil güvenlik önceliği olarak tanımlayarak, "Politikacılar olarak topluma gerçeği söylemek zorundayız" dedi.
Sinkevicius, "Litvanya'nın hava sahası NATO'nun ortak hava sahasıdır. Litvanya semaları NATO semalarıdır" diyerek, "Eğer Litvanya semaları güvendeyse, NATO semaları da büyük ölçüde korunuyor demektir" ifadelerini kullandı.
Sinkevicius, tehdidin ulusal sınırların ötesine geçtiğine dikkat çekerek Litvanya'nın müttefiklerinden daha fazla dayanışma arayışında olduğunu söyledi. İHA'ları içeren bir dizi olay diğer Avrupa ülkelerini de etkilemiştir.
Sinkevicius, NATO üyeliğinin Litvanya'nın sadece müttefiklerine güvenebileceği anlamına gelmediğini vurguladı. Kolektif savunmanın ancak bireysel üyelerin katkıda bulunmaya hazır olması durumunda işleyebileceğini savundu.
NATO paktına atıfta bulunan Sinkevicius, "Elbette Madde 5 var. Elbette kolektif savunma var" derken, "Ancak aynı zamanda, ortaklarımıza, komşularımıza ve ittifaklara solely güvenmek yerine, bazı şeyleri kendimiz yapmamız gerekiyor" diye ekledi.
Litvanya için bu, kendi caydırıcılık kapasitesini güçlendirirken NATO ve bölgesel ortaklıklar aracılığıyla çalışmaya devam etmek anlamına gelmektedir. Ayrıca Kuzey Avrupa ülkeleri ile Baltık devletleri arasındaki işbirliği için önemli bir çerçeve olarak Kuzey-Baltık Sekizlisi'ne (NB8) işaret etti.
Sinkevicius, Avrupa ülkelerinin geleneksel askeri teçhizat ile İHA'lar gibi yeni teknolojiler arasında seçim yapması gerektiği fikrini reddetti.
Sinkevicius, "Bazen bu meselelerin birbirine karşı konumlandırıldığını görüyoruz: İHA'lara karşı tanklar" diyerek, "Ben ikisine de ihtiyacımız olduğunu söylüyorum" dedi.
Ancak Litvanya başbakanı için askeri teçhizat yalnızca bir yere kadar etkilidir. Sinkevicius, "Eğer toplum kendini güvende hissetmiyorsa, insanlar devletle bir bağ hissetmiyorsa ne İHA'lar ne de tanklar bizi koruyacaktır" dedi.
Sinkevicius için bu bağ, savunmanın yanı sıra sosyal politika ile de bağlantılıdır. Bir devletin işsiz, hasta veya başka şekillerde savunmasız olan insanları da desteklemesi gerektiğini savundu.
Bu argüman, Litvanya Sosyal Demokrat Partisi'nin lideri olarak Sinkevicius için daha geniş bir zorluğu yansıtmaktadır. Geleneksel olarak Sosyal Demokratlar savunmadan ziyade sosyal politika, eğitim ve sağlığa daha fazla odaklanmışlardır. Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı siyasi ortamı değiştirmiş, Avrupa'daki merkez sol hükümetleri ulusal güvenliği gündemlerinde çok daha üst sıralara yerleştirmeye zorlamıştır.
Sinkevicius, asıl zorluğun sosyal demokrasinin ilkelerinden vazgeçmeden savunma kapasitelerini artırmak olduğunu belirtti.