Global News'den Instagram veya Facebook aracılığıyla haberdar oluyorsanız, bu durum değişecek. Bizimle nasıl iletişimde kalabileceğinizi öğrenin.
Uluslararası Para Fonu (IMF), Salı günü ekim ayı Küresel Finansal İstikrar Raporu'nu yayımladı. Rapor, küresel ekonomilere yönelik üç büyük tehlikeyi sıralıyor: Yapay zeka pazar düzeltmesi, tırmanan devlet tahvili faizleri ve siber saldırılar.
Küresel ekonomiler şimdiye kadar çoğunlukla dirençli olduğunu kanıtlamış olsa da IMF yöneticileri; politika yapıcıları ve iş dünyası liderlerini, bu potansiyel "şokların" risklerini hafifletmek için derhal harekete geçmeye çağırıyor.
Rapor, "Yöneticiler, görünümüne yönelik risklerin aşağı yönlü ağırlık basmaya devam ettiği konusunda fikir birliğine vardılar" ifadelerine yer verdi.
Yükselen tahvil faizleri, son aylarda İran savaşının küresel ekonomiler üzerindeki riski ortamında finansal piyasalar için bir uyarı işareti olmuştur ve IMF, bu risklerin giderek daha fazla endişe kaynağı haline geldiğini belirtiyor.
Tahviller temel olarak, devletlerin veya şirketlerin halktan borç para aradığı ve bu tahvil alıcılarının, tahvillerin getirisi olarak bilinen borç alınan para üzerinden bir getiri veya faiz beklediği borçlanma araçlarıdır.
Bu getiriler, çeşitli ekonomik faktörlerin yanı sıra bu tahvillere olan arz ve talebe bağlı olarak düzenli dalgalanma gösterir ve getiriler son aylarda; ekonomik belirsizlik, jeopolitik çatışmalar, artan enflasyon, hükümet borçları ve daha yüksek faiz oranları beklentileri ortasında tırmanmaktadır.
ABD devlet tahvillerinin 10 yıllık getirisi, yayın tarihi itibarıyla geçen hafta gördüğü yüzde 5,3'ün üzerindeki zirveden düşerek yüzde 5,22 seviyesindeyken, altı ay önceki yüzde 4,24 seviyesinden yükseliş kaydetti.
IMF, yüksek enerji fiyatlarının devlet tahvili faizlerini yukarı çekmesi nedeniyle, nisan ayındaki raporundan bu yana tahvil piyasası risklerinin kötüleştiğini belirtti.
Rapor, "Yeniden canlanan enflasyon veya mali kaygılar, devlet tahvili faizlerinde keskin bir artışı tetikleyebilir ve devlet tahvillerinin temel önemi göz önüne alındığında daha geniş çaplı piyasa çalkantılarına yol açabilir. Yüksek kamu borcu ve borç çevirme (rollover) riskleri çözülmemiş durumda olup, faiz oranlarındaki bir artışın düzensiz bir şekilde gerçekleşme ihtimalini artırmaktadır" dedi.
"Bu gelişmeler, tahvil piyasası risklerinin Nisan 2026 Küresel Finansal İstikrar Raporu'ndan bu yana kötüleştiğini gösteriyor. Bu kırılganlıkların somutlaşması piyasa çalkantılarına yol açabilir."
Yapay zeka şirketleri, sadece birkaç yıl içinde borsa piyasalarından ve hükümetlerden trilyonlarca dolarlık yatırım çekti. Bu büyüme hızı, bazı analistlerin yakın gelecekte bir yapay zeka balonunun patlayacağına iddiaya girmesine yol açtı.
IMF raporu, bir işletme, endüstri veya sektörün aşırı değerli kabul edilmesi durumunda ortaya çıkan bir yapay zeka pazar düzeltmesi riskinin altını çiziyor. Bu ani farkındalık, insanların teknoloji şirketlerindeki hisse senetlerini ve diğer varlıklarını toplu olarak elden çıkarmasını tetikleyebilir.
Eğer bu gerçekleşirse, IMF raporuna göre, yapay zekaya yatırılan para miktarı nedeniyle küresel ekonomilere zarar verecek dramatik bir domino etkisi yaşanabilir.
Rapor, "Daha zayıf veya daha az kalıcı yapay zeka yatırımları ve kârlılığı, bir piyasa düzeltmesini tetikleyen bir şok olabilir. Artan kanıtlar, yapay zeka yeteneklerinin daha düşük yatırım seviyelerinde sunulabileceğini veya potansiyel ekonomik kazançların beklendiği kadar büyük olmayabileceğini gösteriyor" ifadelerine yer verdi.
IMF'nin Para ve Sermaye Piyasaları Departmanı Müdür Yardımcısı Athanasios Vamvakidis, Bangkok'taki bir basın toplantısında, "Bir yapay zeka pazar düzeltmesi reel ekonomiyi etkileyecektir" dedi.
Küresel risk iştahının, sağlam kazançlar ve yapay zekaya olan iyimserlikle desteklenerek çok güçlü olduğunu belirten Vamvakidis, bu tür bir "direncin mutlaka güvenlik anlamına gelmediğini" ifade etti.