Merkezi yönetim, ırksal eşitsizlikle mücadele etmek amacıyla hedef, kaynak ve denetim mekanizmaları içeren bir plan hazırlamak zorunda olacak.
Brezilya Yüksek Federal Mahkemesi (STF), Brezilya'da yapısal ırkçılığın varlığını kabul eden ve federal hükümete bununla mücadele politikalarını güncelleme talimatı veren karara yönelik itirazları oy birliğiyle reddetti. Bu kararla birlikte, 2009 yılında oluşturulan Ulusal Irksal Eşitliği Geliştirme Planı'nın (Planapir) gözden geçirilmesi veya hedefleri, süreleri, kaynak tahmini ve sonuçların takibi olan yeni bir planın hazırlanması zorunluluğu sürdürüldü.
Nötr
Yargı sürecine ilişkin itirazlar, raportör Bakan Luiz Fux'un gözetiminde eylül ayındaki sanal oturumda ele alınmış, ancak ilgili belge bu Salı günü Resmî Gazete'de (DOU) yayımlanmıştır. Yapısal ırkçılığı tanıyan ve alınacak önlemleri belirleyen temel karar ise 18 Aralık 2025 tarihinde alınmıştı.
Mahkeme, sürdürülen bu kararda “Brezilya'da yapısal ırkçılığın ve temel ilkelerin ciddi ihlallerinin varlığını” kabul etmektedir. Basit bir ifadeyle bu yaklaşım, ırksal eşitsizliğin münferit önyargı vakalarının ötesine geçerek siyah nüfusun hak ve fırsatlara erişiminde de kendini gösterdiği anlamına gelmektedir.
Gerekçeli karar, özellikle yaşam, sağlık, onurlu beslenme ve güvenlik haklarının garanti altına alınması hususunda sorunlara işaret etmektedir. Metne göre, dava sürecinde sunulan veriler, “siyah nüfusun temel haklarının masif bir şekilde ihlal edildiğini” ve bu durumla mücadele etmek için kamu politikasının yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır.
Federal Yürütme Organı'na yüklenen temel yükümlülük, mevcut ırksal eşitlik planını güncellemek ya da tercih ederse Yapısal Irkçılıkla Mücadele Ulusal Planı oluşturmaktır. İki yol arasındaki seçim hükümete ait olmakla birlikte, her iki seçenek de Yüksek Mahkeme tarafından belirlenen kılavuz ilkelere uymak zorundadır.
Bu çalışma, Sağlık, eğitim, güvenlik, çalışma ve insan hakları gibi alanlardan sorumlu diğer federal kurumların katılımıyla Eşitlik Bakanlığı (MIR) tarafından yürütülecektir.
Karar, planlamanın somut önlemler içermesini talep etmektedir. Birlik, bu önlemlerin her biri için “hedefler, amaçlar, izleme ve değerlendirme göstergeleri, süreler, mevcut ve gerekli kaynaklar” belirlemek zorundadır.
Bu durum, belgenin ne amaçlandığını, ne kadar sürede, hangi kaynaklarla gerçekleştirileceğini ve önlemin işleyip işlemediğinin nasıl denetleneceğini bildirmesi gerektiği anlamına gelmektedir. Veriler ve sonuçlar kamuoyuyla paylaşılacak ve plan, hükümetin planlama ve bütçesiyle uyumlu olacaktır.
Mahkeme tarafından belirtilen önlemler arasında; sağlık, beslenme ve güvenliğe erişimin iyileştirilmesi, eğitim ve istihdamda kota giriş prosedürlerinin gözden geçirilmesi ve kamu kurumlarında siyah bireylere yönelik hizmet kalitesini artıracak protokollerin oluşturulması yer almaktadır.
Metin ayrıca, öğretmenlerin Afro-Brezilya tarihi ve kültürünün eğitimi konusunda eğitilmesini, ırkçılığa ve Afrika kökenli inançlara yönelik dinsel önyargılara karşı kampanyalar düzenlenmesini ve ırksal eşitliği teşvik programlarının genişletilmesini de içermektedir.
Bu önlemler, planın inşası için referans teşkil etmektedir. Karar, örneğin yeni kota yüzdelerini detaylandırmamakta veya bireysel tazminat ödemelerinin tutarlarını belirlememektedir.
Halk katılmalıdır - Hükümet, çalışmayı sonuçlandırmadan önce istişareler ve kamu oturumları düzenlemek zorundadır. Sosyal katılım, hazırlık sürecinde de devam etmelidir.
Yüksek Mahkeme “geniş kapsamlı” bir katılım talep etmektedir.