ABD Başkanı Donald Trump’ın Rus motorin ihracatına yönelik yaptırımları hafifletme ve yeni sevkiyatların küresel pazarlara ulaşmasına izin verme kararı, analistlere göre Hindistan’a, indirimli ham petrol alımları konusunda Washington ile yaşadığı kendi anlaşmazlığında daha büyük bir koz verebilir.
Enerji anlaşmazlığının ötesinde bu hamlenin, New Delhi için Washington’dan daha tutarlı bir muamele görme yönünde baskı yapmaktan Rusya-Ukrayna savaşının müzakere yoluyla sona erdirilmesine yardımcı olma çabalarını geliştirmeye kadar diplomatik fırsatlar da açabileceğini ifade ettiler.
Trump’ın cuma günü açıkladığı anlaşma kapsamında Rusya, ABD ve küresel pazarlara derhal 300 bin tondan fazla motorin tedarik edecek; bunu kasım ayında 500 bin ton ve "hemen ardından" 1 milyon ton takip edecek.
Trump, Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak "kısa bir süre içinde" 3 milyon tonluk ek bir sevkiyatın daha yapılacağını belirtti. ABD Hazine Bakanlığı ayrıca Rus motorin sevkiyatlarına yönelik yaptırımları hafifleten geçici bir lisans yayınladı.
Bu duyuru, Trump’ın, Rus petrolü veya doğalgazının önde gelen alıcılarından ithal edilen mallara yüzde 100’e varan gümrük vergileri uygulamasını ABD başkanına veren ve belirli ülkeler için bir istisna öngören 2026 tarihli Lindsey O. Graham Rusya ve İran’ı Yaptırıma Tabi Tutma Yasası’nı imzalamasından haftalar sonra geldi. Hindistan, bu tedbirlerden etkilenebilecek ülkeler arasında yer alıyor.
Ukraynalı ve AB'li yetkililer, Moskova'nın savaş çabalarını finanse etmeye yardımcı olabileceğini öne sürerek Trump'ın motorin anlaşmasını eleştirdi.
Ancak analistler This Week in Asia'ya yaptıkları açıklamada, bu hamlenin Delhi'ye, özellikle ABD-İran çatışmasıyla bağlantılı tırmanan enerji fiyatları ortasında Rus petrolü alımlarını savunmak için daha geniş bir alan sağlayabileceğini belirtti.
Eski bir Hint diplomat olan Srikumar Menon, "Hindistan, ikili görüşmelerde ABD ile varılan anlaşmayı referans gösterme konusunda kararlı olmalı" dedi ve ekledi: "Bunu yaparken Hindistan, yaptırım yasaları kapsamında tutarlı bir muamele hatta muafiyetler talep etmeli, tedarikini daha da çeşitlendirmeli ve arıtılmış ürün ihracatını koz olarak kullanmalıdır."
Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik drone saldırılarının iç piyasadaki yakıt kıtlığına katkıda bulunması nedeniyle Hindistan, son aylarda Rusya'ya arıtılmış petrol ürünlerinin kilit bir tedarikçisi haline geldi.
Aynı zamanda Hintli rafineriler, cezalandırıcı ABD tarifeleri tehdidi altında Rus ham petrolü alımlarını halihazırda azaltıyordu. Küresel emtia takip platformu Kpler'in verilerine göre, temmuz ayında yüzde 56 kadar yüksek olan Rusya'nın Hindistan'ın ham petrol ithalatındaki payı eylül ayında yaklaşık yüzde 35'e düştü.
Menon, "Trump'ın motorin anlaşmasının ABD'nin çifte standartlarını gözler önüne serdiği, Amerika bir yandan Hindistan'a baskı yaparken diğer yandan kendi enerji ihtiyaçlarını önceliklendirdiği açıktır" dedi.
Menon sözlerini şöyle sürdürdü: "ABD'nin hamlesi ilkelerin seçici uygulandığını vurguluyor; bu durum kesinlikle Batı'nın eleştirilerinin ahlaki ve siyasi ağırlığını azaltmaya yardımcı oluyor. Hindistan, Rusya ile Batı arasındaki stratejik özerkliğini daha büyük bir güven ve müzakere kozuyla sürdürebilir."
Rusya-Ukrayna savaşı, Delhi'nin Moskova ile bağlarını korumaya çalışırken Batılı müttefikleriyle de ilişkilerini sürdürmesiyle Hindistan'ın stratejik özerklik ve çoklu uyum politikasını sınadı.
Trump ayrıca rekor seviyedeki ABD motorin fiyatlarının sorumlusu olarak, küresel enerji tedarikini aksatan ABD liderliğindeki İran savaşını değil, Ukrayna'yı göstermeye çalıştı.
Hindistan'daki Ashoka Üniversitesi'nde siyaset profesörü olan Uday Chandra, "Trump'ın kararı, Washington'ın Hindistan'ı Rus petrolü alımları nedeniyle cezalandırma konusundaki ahlaki ve siyasi argümanını zayıflatıyor. Eğer ABD enerji güvenliği Rus motorini satın almayı haklı çıkarıyorsa, aynı argümanı Hindistan'a çok görmek zordur" dedi.
Washington’ın