IMF, İran savaşının neden olduğu artan enerji fiyatlarına rağmen gelişmiş ekonomilerin direncini gerekçe göstererek 2026 yılı küresel büyüme tahminini yüzde 3,1'e hafifçe yükseltti. Ancak kuruluş, yapay zeka patlamasından faydalanamayan daha yoksul ülkelerin enerji şoklarına, ekonomik belirsizliğe ve artan borç yüküne karşı özellikle savunmasız kalmaya devam ettiği konusunda uyardı.
Yayınlanma tarihi: 13.10.2026 - 05:57 | Güncelleme: 13.10.2026 - 11:31
Uluslararası Para Fonu Salı günü yaptığı açıklamada, savaşın körüklediği enerji fiyatları karşısında gelişmiş ekonomilerin gösterdiği "direnç" sayesinde 2026 yılı küresel büyümenin beklentilerden daha yavaş yavaşlayacağını öngördü, ancak düşük gelirli ülkelerin arz şokuna karşı savunmasız kalmaya devam ettiği konusunda uyardı.
Kuruluşun Bangkok'taki Yıllık Toplantıları sırasında yayınlanan Dünya Ekonomik Görünüm (WEO) raporunda IMF, 2025 yılındaki yüzde 3,5'lik büyüme tahminine kıyasla, 2026 küresel büyüme tahminini 0,1 yüzde puan artırarak yüzde 3,1'e çıkardı.
Raporda, birçok gelişmiş ekonominin yapay zeka (AI) teknolojisine yapılan artan yatırımlarla desteklenmesine rağmen, bu patlamadan yararlanamayan daha yoksul ülkelerin, İran savaşının neden olduğu yüksek enerji fiyatlarıyla başa çıkarken sert seçimlerle karşı karşıya kaldığı uyarısında bulunuldu.
IMF Baş Ekonomisti Silvana Tenreyro Bangkok'ta gazetecilere yaptığı açıklamada, "Küresel ekonomi dirençli oldu, ancak bu direnç risklerin aşağı yönlü olduğu bir süreçte baskı altında" dedi.
Yapay zeka eşitsizliği azaltmada rol oynayabilir mi?
Gelişmiş ekonomiler de dahil olmak üzere küresel borç-GSİH oranlarının gökdelen seviyelerinde olmasıyla birlikte IMF, hükümetlere harcamaları kısma ve borçlanmayı yönetme çağrısında bulundu; bu, İran savaşı şokuyla mücadele eden gelişmekte olan dünyadakiler için zor bir görev.
IMF Dünya Ekonomik Araştırmalar Bölümü Başkanı Deniz Igan, "Savunduğumuz şey, politikacıların enflasyonun yakın vadeli ihtiyaçlarını (gıda güvenliğini, enerji güvenliğini içerir) dengelemeleri ve aynı zamanda orta vadeli istikrarı akılda tutmalarıdır" dedi.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva bir panel tartışmasında şunları söyledi: "Yalnızca bir şeye, ekonomik verimliliğe değer veren dünyanın... artık güvenlik hususlarının hesaba katılması gereken bir dünya olduğunu kabul etmeliyiz."
Amerika Birleşik Devletleri'nin şubat ayında başlattığı İran savaşı, Orta Doğu'yu şiddet sarmalına sürüklemiş ve Tahran'ın misillemesi sonucunda küresel enerji fiyatlarının fırlamasına neden olmuştur.
İncelenmiş petrol ürünlerinin fiyatları savaş öncesi seviyelerinin yüzde 70 ila 95 üzerinde kalmaya devam ediyor ve bu da ekonomik faaliyetleri enerji ithalatına bağımlı ülkeler üzerinde baskı yaratıyor.
Pazartesi gecesi, savaşın etkisi bu ülkeye de yayılırken, İran destekli Yemenli Husilerin petrol tesislerini, tankerleri ve ulaştırma merkezlerini vurmasıyla Suudi Arabistan'ın başkentinde patlamalar yankılandı.
Yapay zeka patlamasına maruz kalmayan enerji ithalatçı ülkeler en savunmasız olmaya devam ediyor ve bu durum IMF'nin WEO raporunda "çatallı bir görünüm" olarak nitelendirdiği durumu yaratıyor.
Raporda, İran'daki savaşın ve yapay zeka teknolojisi patlamasının ikiz ekonomik güçlerinin "parçalanmış" bir dünya ekonomisi yarattığı detaylandırıldı.
Raporda, "Uzun süren bir savaşın ve kalıcı jeopolitik gerilimlerin rüzgarları, enflasyon baskılarını yeniden canlandırabilir, mali ve dış pozisyonları zorlayabilir ve enerji ithal eden ve düşük gelirli ülkelere en çok zarar verebilir" denildi.
Raporda ayrıca, "Aynı zamanda, yapay zeka ile ilgili karlar ve verimlilik artışları hakkındaki beklentilerin yeniden değerlendirilmesi durumunda mevcut teknoloji rüzgarı ani bir şekilde durabilir, yatırımları zayıflatabilir ve finansal koşulları sıkılaştırabilir" ifadelerine yer verildi.
AFP'ye yanıt veren Tenreyro, yapay zekanın dünyayı yönlendiren büyük bir faktör olduğunu belirtti.