New York [ABD], 13 Ekim (ANI): Birleşmiş Milletler Genel Kurulu (BMGK), ABD ve birkaç ülkenin itirazları nedeniyle metnin uzlaşmayla onaylanmasının engellenmesinin ardından, pandemi önleme, hazırlık ve müdahaleye ilişkin siyasi bir deklarasyonu 153 ülkenin lehte, üç ülkenin aleyhte ve iki ülkenin çekimser oyuyla kabul etti.
Arjantin, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri deklarasyona karşı oy kullanırken, Yeni Zelanda ve Paraguay çekimser kaldı.
Metnin aslen 25 Eylül'deki üst düzey bir toplantıda uzlaşı yoluyla onaylanması planlanıyordu. Ancak Amerika Birleşik Devletleri ve diğer birkaç devletin itirazları bu hamleyi engellemiş ve konuyu oylama için yeniden Genel Kurul'a taşımıştı.
Pazartesi günü kabul edilen ve bağlayıcılığı bulunmayan siyasi deklarasyon; bilim, hakkaniyet ve insan haklarına saygı ilkeleri rehberliğinde, pandemi önleme, hazırlık ve müdahale konularında daha güçlü ulusal, bölgesel ve uluslararası iş birliği çağrısında bulunuyor. Metin ayrıca Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) Pandemi Anlaşması'nın geçen yıl kabul edilmesini de memnuniyetle karşılıyor.
Küresel sağlık tehditleriyle mücadelede uluslararası iş birliğinin önemini vurgulayan Şili'nin temsilcisi, "Hiçbir ülke, ne kadar büyük ya da ne kadar hazırlıklı olursa olsun, sınır tanımayan bir tehditle tek başına mücadele edemez" dedi.
Genel Kurul'un deklarasyonu kabul etmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, bu kararın üye devletlerin pandemi hazırlığı ve müdahalesi konusunda birlikte çalışmaya yönelik güçlü bir taahhüdünü yansıttığını söyledi.
Tedros, "DSÖ, BM üye devletlerinin pandemi önleme, hazırlık ve müdahale konularında birlikte çalışmaya devam etme yönündeki bu güçlü taahhüdünü memnuniyetle karşılamaktadır" dedi.
Tedros ayrıca ülkeleri, taahhütlerini eyleme dönüştürmeye; özellikle de DSÖ Pandemi Anlaşması'nın uygulanmasında kilit bir adım olmaya devam eden, patojen erişimi ve fayda paylaşım sistemi (PABS olarak bilinir) üzerindeki müzakereleri tamamlamaya çağırdı.
"Dünya, COVID-19'dan bu yana çok yol kat etti. Ülkeleri, verdikleri taahhütleri -özellikle DSÖ Pandemi Anlaşması'nın imzaya açılabilmesi, onay sürecinin başlayabilmesi ve uluslararası hukukun bir parçası olarak yürürlüğe girebilmesi için PABS ekine ilişkin müzakerelerin sonuçlandırılması yönündeki taahhütlerini- yerine getirmeye çağırıyoruz" diye konuştu.
Pandemi Anlaşması, üye devletlerin, patojen numunelerinin ve genetik verilerin paylaşılmasına yönelik bir sistem ile bunların kullanımından elde edilen faydaların paylaşılmasına ilişkin düzenlemeleri içeren PABS eki üzerindeki müzakereleri tamamlamadan imzaya açılamayacak.
Önerilen sistem kapsamında, patojen numuneleri ve genetik veri sağlayan ülkeler, ortaya çıkan aşı, tedavi ve teşhis araçlarından pay alacaklar.
Ancak ek üzerindeki müzakereler, gelişmekte olan ülkeler ile bazı yüksek gelirli Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle tıkanmış durumda. DSÖ'nün 194 üyesinden oluşan Dünya Sağlık Asamblesi, önümüzdeki mayıs ayında müzakerelere geri dönmeye hazırlanıyor.
ABD temsilcisi daha önce deklarasyona, "tanımsal uzlaşıdan yoksun bölücü ideolojileri" ve PABS eki üzerindeki devam eden müzakerelere yapılan atıfları gerekçe göstererek itirazlarda bulunmuştu.
Öte yandan DSÖ Pazartesi günü, ortaya çıkan sağlık tehditlerini 24 saat içinde tespit etmek amacıyla Pandemi ve Salgın İstihbarat Merkezi (Hub for Pandemic and Epidemic Intelligence) için beş yıllık bir strateji başlattı.
COVID-19 pandemisi sırasında 2021 yılında kurulan bu merkez, her ülkenin ortaya çıkan tehditleri hızlı bir şekilde tanımlamasını ve anlamasını sağlamayı amaçlıyor.