Bangkok (AFP) – Uluslararası Para Fonu Salı günü yaptığı açıklamada, gelişmiş ekonomilerin savaş kaynaklı enerji fiyatları karşısındaki "direnci" sayesinde 2026 yılı küresel büyümesinin daha önce beklenenden daha az yavaşlayacağını öngördü, ancak düşük gelirli ülkelerin arz şokuna karşı savunmasız kalmaya devam ettiği konusunda uyardı.
Yayınlanma tarihi: 13.10.2026 - 05:57 - Güncelleme: 13.10.2026 - 10:13
Kuruluşun Bangkok'taki Yıllık Toplantıları sırasında yayınlanan Dünya Ekonomik Görünümü (WEO) raporunda IMF, 2026 yılı küresel büyüme tahminini 0,1 puan artırarak yüzde 3,1'e yükseltti (2025 yılındaki yüzde 3,5'lik büyümeye kıyasla).
Raporda, birçok gelişmiş ekonomi yapay zeka (AI) teknolojisine yapılan artan yatırımlardan destek görürken, bu patlamadan faydalanamayan daha yoksul ülkelerin, İran savaşının neden olduğu yüksek enerji fiyatlarıyla başa çıkarken sert seçimlerle karşı karşıya kaldığı uyarısında bulunuldu.
IMF Baş Ekonomisti Silvana Tenreyro Bangkok'ta gazetecilere yaptığı açıklamada, "Küresel ekonomi dirençli oldu, ancak bu direnç baskı altında ve riskler aşağı yönlü seyrediyor" dedi.
Gelişmiş ekonomiler de dahil olmak üzere küresel borç/GSYH oranlarının gökdelen seviyelerinde olması nedeniyle IMF, hükümetlere harcamaları kısma ve borçlanmayı yönetme çağrısında bulundu; bu, gelişmekte olan dünyada İran savaşı şokuyla boğuşanlar için zor bir görev.
IMF'nin Dünya Ekonomik Çalışmaları bölümü başkanı Deniz Igan, "Savunduğumuz şey, politika yapıcıların enflasyonun kısa vadeli ihtiyaçlarını -ki bu gıda güvenliğini, enerji güvenliğini içerir- dengelerken, aynı zamanda orta vadeli istikrarı da akılda tutmalarıdır" dedi.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva bir panel oturumunda şunları söyledi: "Yalnızca tek bir şeye, yani ekonomik verimliliğe değer veren dünyanın... artık güvenlik hususlarının da hesaba katılması gereken bir dünya olduğunu kabul etmeliyiz."
Şubat ayında başlatılan ABD'nin İran'a yönelik savaşı, Orta Doğu'yu şiddet sarmalına sürüklemiş ve Tahran'ın misillemesi sonucunda küresel enerji fiyatlarının fırlamasına neden olmuştur.
Rafine petrol ürünlerinin fiyatları savaştan önceki seviyelerinin yüzde 70 ila 95 üzerinde kalmaya devam ediyor ve bu durum, ekonomik faaliyet için enerji ithalatına bağımlı olan ülkeler üzerinde baskı yaratıyor.
Pazartesi gecği, savaşın etkisi Suudi Arabistan'a da sıçrarken, ülkenin başkentinde patlamalar yankılandı; İran destekli Yemenli Husiler petrol tesislerini, tankerleri ve ulaşım merkezlerini vurdu.
Yapay zeka patlamasına maruz kalmayan enerji ithalatçısı ülkeler en savunmasız kesim olmaya devam ediyor ve bu durum IMF'nin WEO raporunda "çatallanmış bir görünüm" olarak adlandırdığı durumu yaratıyor.
Raporda, İran'daki savaşın ve yapay zeka teknoloji patlamasının ikiz ekonomik güçlerinin "parçalanmış" bir dünya ekonomisi yarattığı detaylandırıldı.
Raporda, "Uzun süren bir savaşın ve kalıcı jeopolitik gerilimlerin rüzgarları, enflasyon baskılarını yeniden canlandırabilir, mali ve dış pozisyonları zorlayabilir ve en çok enerji ithal eden ve düşük gelirli ülkeleri vurabilir" denildi.
Aynı zamanda, yapay zeka ile ilgili kârlar ve verimlilik artışlarına ilişkin beklentiler yeniden değerlendirilirse, mevcut teknoloji rüzgarı aniden durabilir, yatırımları zayıflatabilir ve finansal koşulları sıkılaştırabilir.
AFP'ye yanıt veren Tenreyro, yapay zekanın dünya ekonomisini yönlendiren büyük bir faktör olduğunu ve 2023'ten 2025'e kadar küresel ticaretteki artışın neredeyse yarısını oluşturduğunu söyledi.
IMF'nin dünya ekonomisine ilişkin bölünmüş görüşü, özel projeksiyonlarında açıkça görülüyordu.
İran savaşına doğrudan maruz kalan Orta Doğu ve Orta Asya bölgesinin 2026 yılında yüzde 0,3'lük bir daralma yaşaması bekleniyor.
Suudi Arabistan en kötü etkilenenlerden biridir ve...