İran, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatını sürdürmek amacıyla ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) desteğiyle yürütülen deniz trafiği sistemini hedef alacağını duyurdu. Ülke, bu sistemle bağlantılı 5 ila 6 gemiye her gece saldırı düzenlediğini iddia etti. Tahran, alternatif yollardan petrol taşımacılığını durdurmak için saldırıları daha da yoğunlaştıracağı uyarısında bulundu.
Bu bilgiler, 12 Ekim Pazartesi günü Al Jazeera'de yayımlanan bir raporda yer aldı.
Rapora göre, İran Güvenlik Konseyi Başkanı Mohsen Rezaei pazar gecesi yaptığı açıklamada, ABD Merkez Komutanlığı ve BAE askeri güçlerinin desteğiyle küçük gemilerden büyük tankerlere petrol transferi yapıldığını belirtti. İran, haftalardır Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığının bu sistemle bağlantılı olan gemileri hedef alıyor.
Rezaei, "Siz petrol kaçakçılığı yapıyorsunuz. Ancak boğaz bizim kontrolümüzdedir, onu biz yönetiyoruz" dedi.
Bu adımın, ABD'nin deniz ablukası ve ambargoları karşısında Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü korumak amacıyla Tahran tarafından atıldığı bildirildi. Rezaei ayrıca, İran'ın enerji ve sivil altyapısına yönelik olası yeni saldırılara sert bir şekilde karşılık verecekleri konusunda uyardı.
Ayrıca kendisi, BAE ile Hürmüz Boğazı çevresindeki ABD bağlantılı iletişim kabloları, veri merkezleri ve yapay zeka (AI) altyapılarına da saldırı tehdidinde bulundu.
Geçtiğimiz 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği neredeyse tamamen durma noktasına gelmişti. Savaşın başlamasından önce küresel petrol ve gazın yaklaşık beşte biri bu kritik su yolundan taşınıyordu. Boğazda yaşanan bu tıkanıklık, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri artırmaktadır.
Al Jazeera'nin haberine göre, Hürmüz Boğazı'nın güney kesiminde Umman kıyılarındaki rotalar kullanılarak Körfez ülkelerinin petrol ihracatının sürdürülmesi için çaba harcanıyor. Bu sistemde, petrol küçük gemilerle taşınarak büyük tankerlere aktarılıyor. Daha sonra büyük tankerler Umman Körfezi'nden geçerek Hürmüz Boğazı'nı terk ediyor.
İran'ın saldırılarından kaçınmak için birçok gemi gece saatlerinde seyrediyor. Bu sırada konumlarını bildiren transponder cihazları da kapatılıyor. Petrol transferi tamamlandığında bazı gemiler yeni petrol almak üzere geri dönüyor.
Ancak bu alternatif düzenleme de artık saldırı riskiyle karşı karşıya. Pazar gecesinden pazartesi gününe kadar bu faaliyetlere katılan birden fazla geminin saldırıya uğradığı bildirildi. Bunlar arasında Hürmüz Boğazı'ndan ayrılan iki petrol tankerinin yanı sıra Umman'ın Sohar limanı yakınlarında demirli bir gemi de yer alıyor. Önceki hafta da benzer şekilde birden fazla gemi saldırıya uğramıştı.
Öte yandan, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), hafta sonu mayın isabet eden üç tankerinin büyük hasar gördüğünü öne sürdü. Örgüt, olayla ilgili bir geminin yanma anına ait olduğunu iddia ettiği bir video yayımladı; ancak yayımlanan videoda doğrudan mayın patlama anı görünmüyor.
İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini sürdürmeye yönelik alternatif girişimleri hedef alan saldırıları ve yeni tehditleri, uluslararası enerji arz durumunu daha da belirsiz hale getirdi. Özellikle dünyanın en önemli petrol ve gaz taşıma rotasında artan güvenlik riskleri, küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.