13 Ekim (Reuters) - Uluslararası Para Fonu, Salı günü yaptığı açıklamada, hâlâ direncini koruyan piyasalar için yapay zeka odaklı bir satış dalgası, artan devlet tahvili faizleri veya siber saldırıları potansiyel tehditler olarak göstererek küresel finans piyasalarındaki "özgüven zehirlenmesine" karşı uyardı.
Kurum, en son Küresel Finansal İstikrar Raporu'nda, yapay zeka kârlarının veya yatırımlarının zayıflaması durumunda, bunun ilgili varlık fiyatlarında daha geniş piyasalara sıçrayabilecek bir düzeltmeyi tetikleyebileceği konusunda uyardı. Grup, bu tür bir satış dalgasının yanı sıra tahvil faizlerindeki ani artışın veya büyük bir siber saldırının, politika yapıcıların izlemesi gereken "makul yakın vadeli katalizörler" arasında yer aldığını yazdı.
Yarı yıllık raporda grup, "Bu riskler tek başlarına finansal istikrarı mutlaka tehdit etmez, ancak temel kırılganlıklar tarafından artırılırlarsa sistemik hale gelebilirler" dedi ve finansal istikrar risklerinin yüksek kalmaya devam ettiğini ekledi.
IMF, yapay zeka yatırımlarının şimdiye kadar Orta Doğu'daki savaşın ekonomik yüklerini ve genel politika belirsizliğini dengelemeye yardımcı olduğunu belirtti. Ancak yapay zeka yeteneklerinin o kadar çok yatırıma ihtiyaç duymayabileceğine veya potansiyel ekonomik kazançların beklenenden o kadar büyük olmayabileceğine dair "artan kanıtlar" bulunduğuna dikkat çekti.
IMF, ivmenin yavaşlaması durumunda yapay zekâ sektöründeki artan kaldıracın, zorunlu satışları ve daha yüksek oynaklığı tetikleyerek herhangi bir şoku daha da şiddetlendirebileceğini belirtti. Örneğin, büyük ölçekli teknoloji şirketleri (hyperscalers) artık küresel yatırım yapılabilir düzeydeki tahvil ihraçlarının %10'unu oluşturuyor; bu oran 2024'te %1'den azdı.
IMF, "Yapay zeka düzeltmesinin sonuçları küresel olabilir" uyarısında bulundu ve politika yapıcıları, "aşırı" olduğu durumlarda türevler ve marj kredileri dahil olmak üzere kaldıraç kullanımını frenlemeye çağırdı.
IMF, daha yüksek enerji fiyatlarının devlet tahvili faizlerini yukarı çekmesi nedeniyle tahvil piyasası risklerinin Nisan raporundan bu yana kötüleştiğini belirtti. Birincisi, politika yapıcıların enflasyonla mücadele için para politikası faizlerini artırması gerekebilir, bu da kısa vadeli borçlarını çeviren ülkeler için borç yükünü kötüleştirebilir. Buna ek olarak, fiyata daha duyarlı yatırımcılar faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir ve daha dalgalı ortamda piyasa likiditesi zarar görebilir.
IMF, bu faktörlerin her birinin tahvil faizlerini ani bir şekilde yukarı çekebileceği konusunda uyardı ve büyük ekonomilerdeki tarihsel olarak yüksek egemen borç seviyeleri ile çözülmemiş mali açıkları baskıyı artırdığını ekledi.
Ancak tahvil piyasalarının şimdilik stresi iyi idare ettiğini, hedge fonlarının repo piyasalarında kargaşaya yol açmadan ters repo borçlanmalarının bir kısmını çözebildiğini belirtti. Grup, politika yapıcıları kamu borcunu sürdürülebilir bir yola sokmaya çağırdı.
IMF ayrıca, teknolojik gelişmelerin ve küçük bir grup kritik sağlayıcıya artan bağımlılığın siber savunmayı daha zor hale getirdiğine dikkat çekti. Grup, 2026'da şu ana kadar vakaların %70'inden fazlasında yazılım sağlayıcılarının, açıkları istismar edilmeden önce yama yapmak için neredeyse hiç zamanı olmadığını, bunun bir önceki yıla göre 20 yüzde puanlık bir artış olduğunu belirtti. IMF, yapay zekanın bu risklerin bazılarının ele alınmasına yardımcı olabileceğini, ancak yapay zeka modellerinin de siber saldırıları daha sofistike hale getirdiğini söyledi.
IMF, kritik bir hizmeti veya finansal kuruluşu etkileyen büyük bir saldırının güvenliği zayıflatabileceğini ve bunun piyasalarda hızla dalgalanmalara yol açabileceğini uyardı. Politikacıları, üçüncü taraf teknoloji satıcılarının daha sıkı denetimi de dahil olmak üzere siber güvenlik kapasitesini artırmaya çağırdı.
IMF, stres testi modellerinin, yapay zeka yavaşlaması ve tahvil piyasası şoku tarafından tetiklenen hipotetik bir gerilemede bile bankaların sermaye yastıklarının güçlü kalmaya devam ettiğini gösterdiğini söyledi.