Ekonomistler, artan borç yüklerini finanse etmenin giderek yükselen maliyetlerinin dünya genelindeki hükümetler için büyük bir risk oluşturduğu konusunda uyardı.
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) tarafından Çarşamba günü yayımlanan araştırmaya göre, küresel borç yılın ilk yarısında 10 trilyon dolar artarak 365 trilyon doları aştı.
ABD, Japonya, Fransa ve İngiltere dahil olmak üzere dünyanın en büyük ekonomilerinin birçoğu tarafından ihraç edilen orta ve uzun vadeli devlet tahvillerinin getirilerinin on yılı aşkın sürenin en yüksek seviyelerine ulaşmasıyla devlet borçları artıyor. Yükselen tahvil getirileri; artan faiz oranları, kalıcı enerji maliyeti baskıları, durgun ekonomik büyüme ve yüksek mali harcamalar karşısında yatırımcıların artan huzursuzluğunu yansıtıyor.
IIF, özellikle dört büyük ekonominin "uzun süredir borç krizindeki gelişen piyasa egemenleriyle ilişkilendirilen kalıcı olarak büyük açıklar ve artan faiz giderleriyle" karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Merkezi Washington'da bulunan grup, gelişmiş ekonomilerin geçen yıl uluslararası alanda işlem gören devlet tahvilleri üzerinden 3.3 trilyon dolardan fazla faiz ödediğini; bunun küresel yapay zeka (2.6 trilyon dolar), savunma (3.1 trilyon dolar) veya temiz enerji (2.3 trilyon dolar) harcamalarından daha fazla olduğunu tespit etti.
IIF, borcun siyasi bir mesele haline geldiğini, bunun "seçimler ile kısa vadeli geçici çözümler arasında kısır bir döngü yarattığını ve daha yüksek borcun marjinal faydası azaldıkça uzun vadeli bir zafiyete yol açtığını" uyardı.
Enstitü, "Gösterge faizler arttıkça faiz giderleri fırlamaya hazırlanırken, sağlık ve kamu emeklilik harcamalarından kaynaklanan yapısal baskılar büyük ölçüde ele alınmamış durumdadır" diye ekledi.
Merkezi Paris'te bulunan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Çarşamba günü yayımladığı ekonomik görünüm raporunda, artan tahvil getirilerinin "hükümet harcamalarını kontrol altına alma ve yeniden tahsis etme, kamu sektörü verimliliğini artırma ve gelirleri güçlendirme" yönünde daha büyük çabalara duyulan ihtiyacı gösterdiğini belirtti.
Raporda, daha uzun vadeli borç sürdürülebilirliğini güvence altına almak ve hükümetlerin gelecekteki şoklara tepki verebilmesini sağlamak için reformların gerekli olduğu ifade edildi.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva ise bu hafta BBC'ye verdiği bir röportajda, küresel ekonomiye gelen şokların hükümetlerin eylemsizliğini eleştirirken, borç seviyelerini "cennete değil merdiven gibi yukarıya doğru ittiğini" söyledi.
Georgieva, "Yapılması gereken iki şey var: Borç seviyelerini aşağı çekmek, mali konsolidasyonu bir öncelik haline getirmek ve merkez bankalarının fiyat istikrarı görevlerini yerine getirmesini sağlamak" dedi.
"Gerekli adımları atma cesaretini göstermenin ne kadar kritik olduğunu yeterince vurgulamak imkansız. Bunlar atılması siyasi açıdan zor ama gerekli adımlardır."