BANGKOK — Uluslararası Para Fonu, yapay zeka odaklı yatırım patlamasının artan enerji maliyetlerinden kaynaklanan darbeyi telafi etmeye yardımcı olmasıyla birlikte bu yıla ilişkin küresel ekonomik büyüme tahminini yükseltti.
IMF, küresel ekonominin geçen yılki %3,5'lik orana göre daha yavaş olmakla birlikte, Temmuz ayında öngörülen %3 oranından yukarı yönlü revize edilerek 2026 yılında %3,1 büyümesini bekliyor. Kurum, 2027 yılı için ise %3,4 olan tahminini değiştirmedi.
BM kuruluşu, Hürmüz Boğazı'nın Temmuz ayı ortalarında yeniden açılacağı ve koşulların Mart 2027 itibarıyla savaş öncesi seviyelere büyük ölçüde döneceği varsayımıyla Temmuz ayında %3,9 olarak öngörülen 2027 yılı enflasyon beklentisini %4,1'e çıkardı. Cari yıl için ise %4,7'lik görünüm korundu.
IMF artık Hürmüz Boğazı'nın önümüzdeki yılın Mart ayında yeniden açılacağını ve Ekim ayına kadar savaş öncesi durumuna döneceğini tahmin ediyor. Uluslararası kuruluş, Eylül ayında trafiğin canlanmasıyla birlikte Körfez ham petrol ihracatının savaş öncesi seviyelerin ortalama %88'ine ulaştığını belirtti.
Rapor, fonun 191 üyesinden maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarının jeopolitik gerilimleri, artan kamu borçlarını ve yapay zekayı görüşmek üzere bir araya geldiği Bangkok'taki IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantılarında yayımlandı.
IMF, yapay zeka ile ilgili yatırımların küresel ekonomiye bir "talep ivmesi" kazandırdığını, bunun da Orta Doğu'daki savaş ve ticaret gerilimlerine rağmen yılın ilk yarısındaki ekonomik faaliyetlerin beklentilerden daha iyi direnç göstermesini sağladığını ifade etti. Fon, finansal piyasaların da büyük ölçüde sakin kaldığını ve bunun kısmen "yapay zeka coşkusunu" yansıtıyor olabileceğini belirtti.
IMF, şimdilik "tampon mekanizmaların kullanımının ve ekonomilerin uyum yeteneğinin, olumsuz şokları atlatmaya yardımcı olduğunu" belirterek; yakıt kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve Orta Doğu savaşının tetiklediği enerji piyasası kargaşasını kontrol altına alan stratejik rezervlerin devreye sokulması gibi önlemlere işaret etti.
Ancak fon, bu yastığın yakın vadede "hızla daraldığını" belirtti. Küresel petrol rezervlerinin günde yaklaşık 2,7 milyon varil tükenmekte olduğu ve bunun keskin fiyat hareketlerini tetikleyebilecek seviyelere yaklaştığı, enerji kısıtlamalarının ise yapay zeka liderliğindeki ivmeyi zayıflatabileceği ifade edildi. Hükümetlerin mali sağlığına ilişkin artan huzursuzluk da rüzgarı tersine çeviren unsurlar arasında yer alıyor.
Genel büyüme de giderek daha düzensiz hale geliyor. Nisan ayında 54 olan küresel büyümenin %95'ini sırtlayan ekonomi sayısı artık 32'ye düştü.
Savaş kaynaklı arz şokuna maruz kalma oranı düşük olan ve yapay zekanın tetiklediği talebe yanıt veren ülkeler ayakta kalmaya veya güçlenmeye devam ediyor. Tayvan'ın bu yıl yarı iletken talebine bağlı olarak %10,7, Güney Kore'nin ise 2025'teki %1,1'lik orandan yukarı çıkarak %3,3 büyüyeceği tahmin ediliyor. ABD'nin ise özel tüketim, maliye politikası ve teknoloji yatırımlarının desteğiyle hem 2026 hem de 2027'de %2,3 büyümesi öngörülüyor.
Söz konusu teknoloji tedarik zincirinin dışında kalan enerji ithalatçısı ülkeler ise daha yüksek ithalat faturaları, zayıflayan reel gelirler ve daralan mali alanlarla karşı karşıya bulunuyor. Euro Bölgesi'nin bu yıl, artan enerji maliyetleri ve zayıf tüketici güveni ortasında yalnızca %1,1'lik bir büyüme elde edeceği tahmin ediliyor. Orta Doğu ve Orta Asya'nın bu yıl %0,3 küçüleceği öngörülürken; Bahreyn, Irak, Kuveyt ve Katar 2027'deki çift haneli toparlanmalar öncesinde çift haneli daralmalarla karşı karşıya kalacak.
Çin'in bu yıl %4,5, 2027'de ise %4,0 büyüyeceği tahmin edilirken; yüksek petrol fiyatları ve yapısal zorluklar ekonomik aktiviteyi baskılıyor. İkinci çeyrekteki %4,3'lük büyüme, zayıf tüketim ve emlak sektöründeki sıkıntıların güçlü ihracatı gölgelemesi nedeniyle beklentilerin altında kaldı.
IMF, "Küresel ekonomi basitçe yavaşlamıyor veya hızlanmıyor; aksine büyüme, ülkelerin savaş kaynaklı arz şokuna ve yapay zeka kaynaklı talep gücüne ne kadar maruz kaldıklarına göre yeniden dağılıyor" değerlendirmesinde bulundu.