Avrupa Birliği, ABD'nin Rus dizeline yönelik yaptırımları hafifletme kararına, savaşın başlangıcından bu yana yapılan en büyük yaptırım listesi genişlemesiyle ve Washington'a dolaylı ama net bir mesajla yanıt verdi.
Brüksel'den Bildiren: Giorgos Syriopoulos
Lüksemburg'daki Dışişleri Konseyi'nin sona ermesinin ardından AB Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, bakanların Rus askeri-endüstriyel kompleksine yönelik yaklaşık 1.600 yeni ismi onayladığını duyurdu. Kallas, "Moskova'ya taviz vermek değil baskı yapmak, savaşın bitmesinin en hızlı yoludur" dedi.
Toplantı, ABD Başkanı Donald Trump'ın Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından, ABD Hazine Bakanlığı'nın küresel pazarda Rus dizelinin satışına yönelik geçici bir genel lisans çıkardığını duyurmasından üç gün sonra gerçekleşti. Axios'a konuşan üst düzey bir ABD'li yetkiliye göre karar, Kiev'in Rus rafinerilerine yönelik saldırıları tek taraflı olarak durdurmayı reddetmesi üzerine alındı; Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise bu adımı yalnızca Rusya'nın Ukrayna elektrik santrallerine saldırıları durdurması halinde atabileceğini belirtmişti. Zelenski, yaptırımların hafifletilmesini "açık bir zımni zayıflık" olarak nitelendirdi.
Donald Trump tarafından pazar günü duyurulan enerji ateşkesine ilişkin olarak Kaja Kallas, Moskova'nın uyması koşuluyla bakanlar arasında Ukrayna ve Rusya'nın enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması konusunda bir mutabakat olduğunu belirtti. Ancak Kallas, "Bir ateşkes, yalnızca tek bir taraf uyduğunda işe yaramaz" uyarısında bulundu. Yalnızca son bir haftada Rus saldırılarının 150'den fazla Ukraynalı sivilin ölümüne yol açtığını, Kiev'deki köprüleri, Karadeniz'deki tahıl taşıyan gemileri ve elektrik santrallerini vurduğunu belirten Kallas, baskıyı hafifletme zamanı olmadığını açıkça hissettiklerini vurguladı.
Konsey'e varışında Yüksek Temsilci, düzenlemenin kapsamı konusunda da endişelerini dile getirmişti. Axios'a konuşan bir Beyaz Saray yetkilisine göre, ABD Başkanının anladığı şekliyle ateşkes münhasıran petrol rafinerilerini ilgilendiriyor. Kallas, bunun "Ukrayna'nın bir, Rusya'nın ise çok sayıda rafinerisinin bulunduğu" bir alanda sınırlandırılmasının önemli olduğunu vurgulayarak bunun "açıkça Rusların lehine" olduğunu kaydetti.
Kallas, AB'nin uyulduğu takdirde enerji ateşkesini memnuniyetle karşıladığını ancak Rusya'nın henüz buna saygı gösterdiğini görmediklerini ekledi. Kendisinin, sadece enerjiyi değil aynı zamanda insanların öldürülmemesini de kapsayan bir ateşkesi tercih edeceğini belirtti. Trump ve Putin'in dizel anlaşması hakkında sorulan bir soruyu ise AB'nin 1.600 yeni yaptırımı tam da Rusya üzerinde baskı kurmanın işe yaradığını gördüğü için onayladığını söyleyerek yanıtladı.
Washington'a verilen mesaj, basın toplantısında daha da doğrudan bir hal aldı. Estonya kamu yayın kuruluşu ERR'den bir gazetecinin ABD yönetiminin Moskova üzerindeki baskıyı azaltma yönünde adımlar attığına dair gözlemini sorması üzerine Kallas, üye devletlerin bugün sergilediği birlik ruhuna atıfta bulunarak Avrupalıların yeni yaptırımlar konusunda anlaşmasının zorlaştığı yönündeki değerlendirmeyi reddetti. Bununla birlikte Kallas, "ABD ile birlikte hareket etseydik çok daha güçlü olurdu" diyerek durumu kabul etti.
Açıkladığı üzere, Avrupalıların ABD'ye verdiği mesaj, Rusya'da işe yarayan tek şeyin baskı olduğu ve Moskova'nın bu tür anlaşmalara ve baskının hafifletilmesine daha fazla saldırı ve tırmanışla karşılık verdiği yönündedir.