ABD Başkanı Donald Trump, Çin lideri Xi Jinping'i Çarşamba akşamı Andrews Hava Kuvvetleri Üssü'nde kırmızı halıyla karşıladığında, bu ABD tarihinde sadece birkaç kez gerçekleşen nadir bir diplomatik jestti.
Genel olarak dünya liderleri başkan tarafından Beyaz Saray'da ağırlanır. Xi'nin VIP düzeyinde karşılanması, Trump'ın bir jenerasyonun en güçlü Çin lideriyle olan kişisel uyumuna verdiği önemi gözler önüne seriyor.
Oval Ofis'teki 90 dakikalık ikili görüşmelerin ardından Trump, Perşembe öğleden sonrasını "iyi arkadaşı" Xi'ye, günler önce Güney Çimliği üzerinde tamamlanan helikopter pisti de dahil olmak üzere çeşitli Beyaz Saray inşaat projelerini göstererek geçirdi. Ardından Xi'yi başkanlık helikopteri Marine One'a bindirerek kısa bir tur attı.
Daha sonra gazetecilere "harika bir toplantı geçirdiklerini" söyleyen Trump, Xi'nin "kaliteli graniti sevdiğini" sözlerine ekledi.
Görsel şölen Perşembe gecesi düzenlenen görkemli devlet yemeğiyle devam etti; Trump burada Başkan Xi ile "hiç kimseyle olmadığı kadar iyi anlaştıklarını" söyledi ve "gelecek nesiller için refah ve güvenliği teşvik eden bir ilişki" inşa etmeyi övdü.
Xi'nin tavırlarına bakılırsa, Çinli liderin Trump'ın kişisel diplomasi konusundaki coşkusunu paylaşıp paylaşmadığı belirsizliğini koruyor. Trump Mayıs ayındaki bir zirve için Pekin'e gittiğinde, Xi ABD başkanını karşılamak üzere diplomatik elçi ve Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng'i göndermişti.
Berlin merkezli Mercator Çin Çalışmaları Enstitüsü'nden (MERICS) kıdemli analist Aurelio Insisa, "Trump'ın 'kişiselleştirilmiş diplomasisi' tek taraflı bir kurgudur; esas olarak kendi zihninde var olan bir şeydir. Xi ile olan kişisel uyumunun Çin-Amerikan ilişkilerini şekillendiren kilit faktör olduğuna inanabilir ancak bu iddiayı destekleyen çok az kanıt var veya hiç yok" dedi.
Xi'nin 10 yıldır Amerika'ya yaptığı ilk kasırga tarzı ziyaret, ihtişam açısından yoğun ancak somut çıktılar açısından nispeten zayıftı.
Cuma sabahı itibarıyla, ticaret anlaşmaları veya yapay zeka konusunda iş birliği gibi çetin meselelerde somut adımlar atılmasının yerine, zirve haberlerinin çoğu akşam yemeğinde ne yendiğine ve teknoloji CEO'su davetli listesine odaklandı. Xi, Cuma günü ilerleyen saatlerde Trump ile Ulusal Arşivler'i ziyaret ettikten sonra Washington'dan ayrılmadan önce duyurular için hâlâ zaman var.
Siyasi risk danışmanlığı Eurasia Group'un Çin ve Kuzey Asya kıdemli analisti Dominic Chiu, DW'ye yaptığı açıklamada, "Zirve, yapay zeka düzenlemesi ve ticaret gerilimleri gibi konularda somut çıktılar sınırlı kalsa da geçici bir yumuşamanın sinyalini verdi. Her iki hükümetin de ateşkesi bozacak adımlar atabilmesi için muhtemelen en üst siyasi düzeyden, yani iki başkanın onayından geçmesi gerekecektir" dedi.
Chiu, "Dolayısıyla zirvenin görselleri önem taşıyor. Her iki lider de halkın önünde görüşerek ve istikrarı vurgulayarak, ilişkiyi hızla istikrarsızlaştırabilecek eylemlerin siyasi maliyetini artırmıştır" diye ekledi.
En acil mesele, Trump'ın Nisan 2025'te devreye soktuğu ve bir noktada Çin mallarına ambargo koyma noktasına kadar varan dağınık tarifelerinin başlattığı ticaret savaşını yönetmek olmaya devam ediyor.
Çarşamba günü ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Kasım ayında sona erecek olan ticaret ateşkesinin "ekonomik cephede ne yapabileceğimize bakmak için bize daha fazla zaman tanımak amacıyla" Ocak ayına kadar uzatılacağını söyledi. Böyle bir uzatmanın zirveden önce yapılması bekleniyordu.
Ticaret ateşkesi, Trump ve Xi'nin geçen Ekim ayında Güney Kore'de gerçekleştirdikleri toplantıda üzerinde uzlaştıkları ve Trump'ın akıllı telefonlar gibi yüksek teknoloji ürünleri üretmek için kritik bileşenler olan nadir toprak elementleri konusunda Xi'nin ihracat kontrolünü hafifletmesi karşılığında ek tarifelerden vazgeçtiği "Busan anlaşması"na dayanıyor.
Leveraging C