MADRİD.– İspanya Yüksek Mahkemesi, “torunlar yasası” aracılığıyla İspanyol vatandaşlığı elde eden vatandaşların oy verme hakkının ihtiyati tedbirle askıda tutulmasına karar verdi; bu nedenle bu kişiler, önümüzdeki 29 Kasım'da yapılacak erken genel seçimlere katılamayacaklar. İspanyol hükümetinin mahkemeye sunduğu son verilere göre karar 163.020 kişiyi etkiliyor ve bu adım, Başsavcılık ve Devlet Hukuk Hizmetleri'nin tedbirin kaldırılması yönündeki taleplerine rağmen atıldı.
İdari Davalar Dairesi, Yürütme organının hukuk servisleri tarafından etkilenen dosyaların seçimlerden önce incelenmesinin maddi olarak imkansız olduğu yönündeki uyarılarına rağmen yapılan itirazları reddetti. Karar, sağ görüşlü Iustitia Europa partisi ve Santiago Abascal liderliğindeki aşırı sağcı Vox oluşumu tarafından yapılan başvurular üzerine Eylül ayı başlarında alınan ihtiyati tedbiri yürürlükte tutuyor.
Mahkeme, seçme hakkının “mutlak nitelikte bir hak olmadığını”, aksine genel menfaatlere, bu bağlamda da seçim kütüğünün doğruluğunu korumak ve olası usulsüzlükleri önlemek gibi amaçlara tabi olduğunu savundu. Yargıçlara göre bu hedef, vatandaşların oy haklarını kullanmasındaki özel menfaatinin üzerinde yer almalıdır.
Söz konusu karar, İdari Davalar Dairesi dördüncü bölümü tarafından alındı ve mahkemenin altı üyesinden biri olan yargıç Alicia Millán'ın karşı oyuyla kabul edildi. Yargıçlar ayrıca, mağdurların duruşmaya katılarak beş günlük süre içinde beyanlarda bulunabilmesi için kararın Resmi Gazete'de (BOE) ve resmi adli panoda acilen yayımlanmasını emretti.
Tartışma, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in 29 Kasım'da erken seçim ilan etmesinin ardından daha da şiddetlendi. Yüksek Mahkeme askıya alma kararını aldığında, genel seçimler için henüz kesinleşmiş bir tarih bulunmuyordu. Seçimlerin öne çekilmesi, kayıtların gözden geçirilmesi için mevcut süreleri azalttı ve Yargı'yı, kararının seçim süreci üzerindeki etkilerini yeniden değerlendirmeye zorladı.
İspanyol seçim mevzuatına göre, seçimlerde kullanılacak seçmen kütüğünün, belediye ve konsolosluklarda sekiz gün boyunca incelenmek üzere bu pazartesiden itibaren erişime açılması gerekiyor. Vatandaşlar inceleme döneminin sonuna kadar itirazda bulunabilecekler ve kesin listenin, bu seçim için sicilin artık değiştirilemeyeceği tarih olan 23 Ekim'de yayımlanması planlanıyor.
Seçme Hakkı
Devlet Hukuk Hizmetleri, askıya alma kararının sürdürülmesinin pratikte binlerce vatandaştan oy hakkının geri alınamayacak şekilde mahrum bırakılması anlamına geleceğini savunmuştu. Kurum ayrıca, İdarenin tedbirden etkilenen farklı vatandaş grupları arasında son tarihten önce ayrım yapmak için ne gerekli araçlara ne de zamana sahip olduğuna işaret etmişti.
Çatışmanın kökeni, İç Savaş ve Franco diktatörlüğü döneminde siyasi, ideolojik veya cinsel yönelimleri nedeniyle sürgüne gönderilen İspanyolların torunlarına İspanyol vatandaşlığına erişim yollarını genişleten 2022 onaylı Demokratik Hafıza Yasası'nın yorumlanmasında yatıyor. Yargısal askıya alma kararı, kuralı geliştiren ve belirli İspanyolların sürgün statüsünde olduğunu varsayan idari bir talimat aracılığıyla vatandaşlık elde edenleri kapsıyor.