İran, Suudi Arabistan'a düzenlenen bir dizi ölümcül saldırının ardından Riyad ile Yemen'deki Husi grubu arasında görüşmelere aracılık etmeyi teklif etti. Bu hamle, bölgede çatışmalar şiddetlenirken Tahran'ın diplomatik hesapları hakkında soru işaretleri uyandırdı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran yanlısı Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını tırmandırmasından bu yana kamuoyuna yansıyan ilk temaslarında, Pazar günü Suudi mevkidaşı Prens Faysal bin Ferhan Al Suud ile görüştü.
Bu diplomatik girişim, hafta sonu Riyad Uluslararası Havalimanı'na düzenlenen ve 14 kişinin ölümüne, yüzlerce kişinin yaralanmasına yol açan saldırıların ardından geldi. Aynı süreçte Suudi destekli güçler, Ensarullah olarak da bilinen Husilere karşı Yemen'deki taarruzlarını sürdürdü.
Görüşmeler ayrıca ABD ve İsrail'in İran'a yönelik daha geniş çaplı savaşı arka planında gerçekleşirken, Tahran potansiyel olarak başka bir çatışmanın içine çekilmekten kaçınmaya çalışıyor.
Merkezi Washington DC'de bulunan Uluslararası Politika Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan Negar Mortazavi, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, "Tahran, Ensarullah'ın müttefiki ve hareket üzerinde nüfuz sahibi, ancak kararlarını kontrol etmiyor" dedi.
Mortazavi, "Riyad ile görüşmelere aracılık etmeyi teklif eden İran, kendisini daha geniş bir bölgesel uzlaşmanın vazgeçilmez tarafı olarak konumlandırıyor" diye ekledi.
Peki Riyad ile Tahran arasında ne tür görüşmeler yapılıyor ve İran neden arabuluculuk teklif ediyor?
Suudi resmi haber ajansına göre, iki dışişleri bakanı bölgedeki son tırmanışı ve gerilimi azaltma çabalarını ele aldı. İran Dışişleri Bakanlığı da bu gelişmeyi doğruladı.
Görüşmelerin ardından Arakçi Pazar günü çatışmaya askeri çözüm aranmasına karşı uyardı ve Tahran'ın Suudi Arabistan ile Yemen arasında diyalog kurulmasına yardımcı olmaya hazır olduğunu belirtti.
İran Dışişleri Bakanlığı'na göre Arakçi, "Askeri yaklaşımda ısrar etmek ve siyasi çözümü göz ardı etmek durumu yalnızca daha da karmaşık hale getirecektir" dedi.
Pazartesi günü bakanlık sözcüsü İsmail Baghai, İran'ın Arap Yarımadası'ndaki gelişmelerden derin endişe duyduğunu belirterek Tahran'ın arabuluculuk yapma isteğini yineledi.
Baghai, "İki İslam ülkesi arasında düşmanlıkların ve savaşın devam etmesini kesinlikle istemiyoruz" diyerek çatışmanın çözümünde diyalog çağrısında bulundu.
İran, Yemen'deki çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesi çağrısını defalarca yinelemiş ve devam eden askeri eylemler yerine siyasi bir çözümü desteklediğini ifade etmiştir.
Tahran, başkent Sanaa'yı ve ülkenin diğer bölgelerini kontrol eden Husileri desteklemektedir.
Silahlı grup, aralarında Lübnan'daki Hizbullah ve Irak'taki silahlı grupların da bulunduğu İran destekli "direniş ekseni"nin bir parçasını oluşturmaktadır.
Öte yandan Suudi Arabistan, 2015 yılından bu yana Yemen'in uluslararası alanda tanınan hükümetini destekleyen askeri bir koalisyona liderlik ediyor.
Baghai Pazartesi günü yaptığı açıklamada, çatışmanın İsrail'in çıkarlarına hizmet ettiğini belirterek müzakere edilmiş bir uzlaşmanın çatışmaların sürmesinden daha tercih edilebilir olduğunu vurguladı.
Uluslararası alanda tanınan hükümet güçlerinin, başkent Sanaa da dahil olmak üzere Husilerin son toprak kazançlarını geri almak amacıyla 4 Ekim'de "Yemen Şafağı Operasyonu"nu ilan etmesinin ardından Yemen'de çatışmalar şiddetlendi.
Riyad destekli hükümet güçleri, hayati önem taşıyan uluslararası bir deniz nakliye rotası olan stratejik Bab el-Mendeb boğazı yakınlarında ilerleme kaydettiklerini bildirdi. Bununla birlikte, tarafların çatışma alanına ilişkin iddialarını bağımsız olarak doğrulamak güçlüğünü koruyor.
Husiler ise Suudi havalimanlarına, enerji altyapısına ve diğer hedeflere füze ve drone saldırılarıyla karşılık verdi.
Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na Cumartesi ve Pazar günleri düzenlenen iki saldırı...