Yeni bir küresel risk değerlendirmesine göre insanlık, yapay zekanın kötü amaçlı kullanımı veya nükleer savaş nedeniyle 2100 yılına kadar yok olabilir. Bu iki tehdit, önümüzdeki 75 yıl boyunca insan sağlığını tehdit eden 17 önemli unsurun yer aldığı listenin başında yer alıyor. Listede ayrıca zengin ülkelerin kalkınma yardımlarındaki kesintiler, iklim krizi ve çocuklarda yetersiz beslenme de bulunuyor.
Lancet 21. Yüzyılda Küresel Sağlık Tehditleri Komisyonu'nda yer alan uzmanlar, tüm tehditlerin birbiriyle etkileşim halinde olduğunu ve bu nedenle bütüncül olarak ele alınmaları gerektiğini savunuyor. Bununla birlikte, her biri için "gerçekçi bir eylem yolu" bulunduğunun altını çiziyorlar.
Komisyonun eş başkanı ve Washington Üniversitesi Sağlık Ölçüm ve Değerlendirme Enstitüsü Direktörü Profesör Christopher Murray, "Liderlerin bugün aldığı kararlar, gelecek neslin sağlığını ve refahını şekillendirecektir" dedi.
Listenin hazırlanmasında komisyon, her bir tehditle bağlantılı hastalıklar, sakatlıklar veya erken ölümler nedeniyle mevcut eğilimlere dayanarak kaç sağlıklı yaşam yılının kaybedilebileceğini hesapladı. Bu ölçüm, engelliliğe uyarlanmış yaşam yılları (DALY) olarak biliniyor.
Rapor, "Biyolojik silahların yaratılması dahil olmak üzere yapay zekanın kötü amaçlı kullanımı ve kıtlığa neden olabilecek nükleer bir savaş, önümüzdeki 75 yıl içinde yok olma riskleri barındırmaktadır" ifadelerine yer veriyor.
Belirtildiği üzere, bu tür senaryoların gerçekleşme olasılığı düşük kalmaya devam ediyor. Ancak bunların sonuçları insanlığın sonunu getirebilir. Bir nükleer savaş, üst atmosferde o kadar çok parçacık salabilir ki güneş radyasyonu sınırlanabilir ve yaygın bir kıtlığa yol açabilir. Benzer şekilde yapay zekanın da biyolojik silahların geliştirilmesi amacıyla kullanılması mümkündür.
The Lancet'te raporla eş zamanlı olarak yayımlanan başyazıda, "Eğer bu tehditler gerçeğe dönüşürse ortaya çıkacak zararın boyutu bir kıyamete yol açacaktır" uyarısında bulunuluyor.
Bir milyardan fazla sağlıklı yaşam yılının kümülatif kaybına neden olabilecek ve bu nedenle "başlıca yıkıcı tehditler" olarak nitelendirilen diğer riskler şunlardır:
Bir riskin listeye dâhil edilebilmesi için yalnızca büyük bir sağlıklı yaşam yılı kaybına yol açma potansiyeline sahip olması yetmiyor. Aynı zamanda bu sorunu çözebilecek olası çözümlerin de mevcut olması gerekiyor.
University College London'dan (UCL) bulaşıcı hastalıklar epidemiyolojisi profesörü ve komisyon üyesi İbrahim Abubakar şunları söyledi: "'Sizi korkutmak istiyoruz, insanlığa yönelik pek çok tehdit var' mantığıyla yola çıkmıyoruz. Bugün küresel ve çok taraflı ya da ulusal düzeyde karar alıcı bir konumdaysanız, karşı karşıya kalabileceğiniz olası tehditlerin bunlar olduğu ve harekete geçmeniz durumunda yaratabileceğiniz farkın boyutu bu varsayımıyla başlıyoruz."
Rapora göre, küresel ısınmanın 4,4°C'ye ulaşmasına izin vermek yerine yaklaşık 1,8°C ile sınırlandırılmasına yönelik eyleme geçilmesi, 1,89 milyar sağlıklı yaşam yılının kaybolmasını önleyebilir. Hesaplamalar, her bir tehdidin en iyi ve en kötü olgu senaryolarına dayandırıldı.
Yüksek gelirli ülkelerde obezite gibi bulaşıcı olmayan hastalıklar, ka